ΠΑΜΘ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:52:53 +0000

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:52

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

Κάποιες φορές ξεχνάμε ή υποτιμούμε το ότι η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη αποτέλεσε τη βάση για τη διάδοση του Χριστιανισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη και ότι εδώ βρίσκονται σε λειτουργία ή σε μνημειακή μορφή, μοναστήρια και ναοί, από τα παλαιότερα στην Ευρώπη με μεγάλη πνευματική αξία και παράδοση για τον Χριστιανισμό. Η επισκεψιμότητα τους, με βάση την πίστη, την πνευματική ανύψωση και αναζήτηση, είναι το κυρίαρχο, προσφέρει όμως ευκαιρίες να ωφεληθούν περαιτέρω και οι τοπικές κοινωνίες. Συμβαίνει σε παγκόσμιο επίπεδο, προσφέρει έσοδα για να συντηρηθούν οι χώροι αλλά και εισόδημα σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας που διαβιώνει γύρω από αυτά τα θρησκευτικά μνημεία. Δεν πρέπει να το υποτιμήσουμε ή να το αγνοήσουμε.

Πλησιάζοντας στα Χριστούγεννα είναι επίκαιρο να θυμηθούμε γιατί ο λεγόμενος θρησκευτικός τουρισμός μπορεί να αποτελέσει μία παράμετρο που μπορεί να αποδώσει πρόσθετα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την περιοχή μας. Οι επισκέπτες – προσκυνητές, είναι καταναλωτές προϊόντων και υπηρεσιών µε συνέπεια να απασχολείται ένας μεγάλος αριθμός επαγγελματιών. Παράλληλα, ο θρησκευτικός τουρισμός, όπως και οι άλλες μορφές του ονοµαζόµενου «εναλλακτικού τουρισμού», δηλαδή του τουρισμού που ακολουθεί διαφορετικό τρόπο οργάνωσης από αυτόν του μαζικού τουρισμού και στηρίζεται κατά κανόνα στην αξιοποίηση διαφορετικών πόρων από το κυρίαρχο μοντέλο τουρισμού (ήλιος – θάλασσα) µε ήπιο και αειφόρο τρόπο, αποτελεί ένα υπολογίσιμο τµήµα της τουριστικής αγοράς και μάλιστα είναι το τμήμα που εμείς στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη μπορούμε να υπηρετήσουμε και έχουμε περισσότερο ανάγκη να αναπτύξουμε. Πρόσθετα υπάρχουν μορφές του εναλλακτικού τουρισμού, οι οποίες μπορούν να συνδυασθούν µε τον θρησκευτικό τουρισμό, όπως ο πολιτιστικός, ο αγροτουρισµός, ο εκπαιδευτικός, ο επιστημονικός, ο ορεινός, ο χειμερινός και ο περιηγητικός τουρισμός.

Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποιους εμβληματικούς θρησκευτικούς χώρους που έχουμε εδώ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και μπορούν να είναι η βάση για να αναπτύξουμε περαιτέρω και το θρησκευτικό τουρισμό:

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη

Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, Δράμα: Στο Συνοικισμό Πρασινάδας, στους πρόποδες του βουνού Παγκάλου, δεσπόζει η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Είναι χτισμένη στα χαλάσματα Βυζαντινού Μοναστηριού, που βρισκόταν θαμμένο εκεί επί 8 αιώνες (485μ.Χ-1204μ.Χ.) χωρίς να γνωρίζει κάποιος την ύπαρξή του. Στην τοποθεσία όπου υπάρχει πλέον το σημερινό μοναστήρι βρέθηκαν λείψανα αγίων, μαρτυρησάντων υπό τους σταυροφόρους το 1204 μ.Χ. κατά την 4η σταυροφορία.

Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος, Δράμα: Στο συνοικισμό των Ταξιαρχών Δράμας (Σίψα) είναι χτισμένη η Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος. Ο μακαριστός πατήρ Γεώργιος Καρσλίδης (1901 – 1959) υπήρξε ο πρώτος «οικιστής» της μονής κατά το έτος 1930. Στο χώρο της Μονής βρίσκεται ο τάφος του Αγίου. Στις μέρες μας στη Μονή ανθεί μια πολυπληθής γυναικεία αδελφότης μοναζουσών που μετά από πολλά χρόνια αποφάσισε να έρθει και να επανδρώσει το ταπεινό ασκητήριο του Αγίου.

Η διάδοση του Χριστιανισμού στην Ευρώπη αρχίζει εδώ κι εδώ βαπτίζεται από τον Απόστολο Παύλο η Λυδία, η πρώτη Χριστιανή στην Ευρώπη

Βαπτιστήριο Λυδίας – Βασιλική Α’ , Καβάλα: Στη σημερινή Λυδία Καβάλας, βρίσκεται το σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος βάφτισε την πρώτη Χριστιανή της Ευρώπης, τη Λυδία. Κάθε χρόνο στην γιορτή της Αγίας Λυδίας της Φιλιππισίας στις 20 Μαΐου γίνονται βαφτίσεις χριστιανών. Σχεδόν δίπλα βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων με τη Βασιλική Α’. Πρόκειται για μία από τις μεγαλοπρεπέστερες βασιλικές κατά τους χρόνους της λειτουργίας της με έτος ίδρυσης περί το 500 μ.Χ. Σε καλή κατάσταση διατηρείται το βαπτιστήριο αλλά και η κρύπτη όπου φυλακίσθηκε ο Απόστολος Παύλος.

Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, Καβάλα: Στο Παγγαίο όρος, φιλοξενείται εδώ και 16 αιώνες το αρχαιότερο μοναστηριακό κτίσμα της Μακεδονικής γης, η Ιερά Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου της Εικοσιφοινίσσης. Κατά την παράδοση ο επίσκοπος Φιλίππων Σώζων ίδρυσε ναό και μοναστικό οικισμό στη θέση Βίγλα, 50 μέτρα ανατολικά της σημερινής Μονής. Το 518 μ.Χ. φτάνει στο Παγγαίο από τα Ιεροσόλυμα, ο Άγιος Γερμανός, ο οποίος και ξεκινά την ανοικοδόμηση του Μοναστηριού στη σημερινή του θέση.

Στην είσοδο της Ευρώπης, στο βορειοανατολικό τμήμα της Ελλάδας, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, το Βορρά και το Νότο

Ιερά Μονή Αγίου Σίλα, Καβάλα: Κατά την παράδοση στο σημείο αυτό κάθισαν να ξεκουραστούν ο Απόστολος Παύλος και οι συνεργάτες του Σίλας, Τιμόθεος και Λουκάς. Αυτό εξάλλου αναφέρει και η μαρμάρινη στήλη που βρίσκεται σήμερα μπροστά και λίγο αριστερά από το Καθολικό της μονής.

Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου, Νέα Καρβάλη Καβάλας: O Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου Νέας Καρβάλης βρίσκεται 10 χιλιόμετρα από την πόλη της Καβάλας. Χτίσθηκε εδώ προς τιμήν του Αγίου και μεγάλου Ιεράρχη. Είναι ιδίου αρχιτεκτονικού ρυθμού όπως του Γκέλβερι της Μικράς Ασίας. Ο Ναός είναι αφιερωμένος στον διαπρεπή λόγιο Γρηγόριο Θεολόγο ή Ναζιανζηνό και από το 1924 φυλάσσεται εδώ το σεπτό σκήνωμα του, τοποθετημένο σε χρυσή λάρνακα.

Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, Θάσος: Η γυναικεία Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Στη θέση αυτή ο ασκητής Λουκάς, υπακούοντας στο πρόσταγμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, έχτισε το 1110 μ.Χ. μικρό εκκλησάκι μέσα στο οποίο ανέβλυσε αγίασμα. Μετά από χρόνια στην εκκλησία κατέληξε ο Τίμιος Ήλος (το καρφί που μπήκε στο δεξί χέρι του Εσταυρωμένου Χριστού). Η χάρη του Αρχαγγέλου και η μοναδικότητα του Τιμίου Ήλου είναι αιτία μεγάλης προσέλευσης προσκυνητών.

Ιδιαίτερης καλαισθησίας μοναστήρια και ναοί του Χριστιανισμού, με ιστορία που μας πηγαίνει στους πολύ παλιούς καιρούς, στέκονται ακλόνητα σε πολλά σημεία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

Ιερά Μονή Παναγίας Καλαμούς, Ξάνθη: Το μοναστήρι βρίσκεται βόρεια της Ξάνθης επάνω σε ένα βράχο που δεσπόζει στην χαράδρα του Κοσύνθου. Ο ναός τιμάται στην κοίμηση της Θεοτόκου, εορτάζει όμως στις 23 Αυγούστου, κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως. Το όνομα της Μονής προέρχεται από την εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας μέσα σε καλαμώνα, στην παράχθια περιοχή του ποταμού Κόσυνθου.

Ιερά Μονή Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, Ξάνθη: Στις παρυφές του ορεινού όγκου, σε εξαιρετικά θαυμάσια θέση, πάνω ακριβώς από τη Ξάνθη, βρίσκεται η Παναγία η Αρχαγγελιώτισσα. Το μοναστήρι κατά μια εκδοχή πήρε το όνομα του από την μικρή θαυματουργή εικόνα του 16ου αιώνα που παριστάνει την Θεοτόκο να παραστέκεται από τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ και η οποία έχει την επιγραφή «Αρχαγγελιώτισσα». Γιορτάζει στις 15 Αυγούστου όπου πραγματοποιείται πανθρακικό προσκύνημα. Στην ανατολική πτέρυγα της Μονής στεγάζεται το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητροπόλεως Ξάνθης.

Μονή Αγίου Νικολάου, Ξάνθη Πόρτο-Λάγος: Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου. Βρίσκεται στη νησίδα της λιμνοθάλασσας Βιστωνίδας κοντά στον ψαράδικο οικισμό Πόρτο – Λάγος. Η σπουδαία θρησκευτική και ιστορική του αξία, η πλούσια Αγιορείτικη κληρονομιά και η φυσική ομορφιά που το περιβάλλει μέσα στον βιότοπο της λίμνης Βιστωνίδας, το καθιστούν πόλο έλξης πολλών προσκυνητών επισκεπτών.

Επισκοπικός ναός, Πολύστυλο Αβδήρων: Πρόκειται για τρίκλιτη μεσοβυζαντινή βασιλική που αποτελείται από ανοικτή στοά, νάρθηκα, κυρίως ναό, που διαιρείται σε κλίτη με ισχυρούς πεσσούς, και ιερό. Το δάπεδο αποτελείτο από ανισομεγέθεις μαρμάρινες πλάκες και κάτω από αυτό βρέθηκαν τάφοι σύγχρονοι ή και μεταγενέστεροι του ναού. Στη βορειοδυτική γωνία του ναού προσκολλάται ένα τετράγωνο δωμάτιο που ερμηνεύθηκε ως επισκοπείο. Η ίδρυση του επισκοπικού ναού ανάγεται στον 9ο αι. και η καταστροφή του στα μέσα του 14ου αι. Ο ναός θεμελιώθηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερης τρίκλιτης βασιλικής, τμήματα της οποίας είναι ορατά στο κεντρικό και νότιο κλίτος. Σε αυτήν ανήκει και το προσαρτημένο στη βοριοανατολική γωνία του επισκοπικού ναού βαπτιστήριο με οκταγωνικό σχήμα και κτιστή κολυμβήθρα στο σχήμα του σταυρού στο εσωτερικό του. Στη βόρεια πλευρά βρέθηκε ζωγραφιστός ένσταυρος ρόδακας, που χρονολογείται στα τέλη του 11ου- αρχές 12ου αι. και σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αβδήρων.

Φάροι μιας θρησκευτικής ιστορίας χιλίων χρόνων, οι εκκλησίες της περιοχής μαρτυρούν την παρουσία και τη μακρόχρονη παράδοση του ορθόδοξου χριστιανισμού στην περιοχή από την εποχή του Βυζαντίου

Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος, Κομοτηνή: Κατά την παράδοση η ιερά εικόνα της Παναγίας φανερώθηκε (εξ ου και Φανερωμένη) πριν από τριακόσια χρόνια στον Οθωμανό κύριο της γης, ο οποίος για τρεις μέρες έβλεπε φωτεινό όραμα ένα Σταυρό στην κορυφή ενός δέντρου. Ακολούθως, κατ’ εντολή της Παναγίας, ενημέρωσε το Μητροπολίτη και έσκαψαν στη ρίζα του δέντρου όπου βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα. Στην περιοχή αυτή χτίζεται η Μονή της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος όπου και εγκαθίσταται σε μαρμάρινο θρόνο η θαυματουργή εικόνα. Στις 23 Αυγούστου, ημέρα εορτασμού της, λαμβάνει χώρα πανθρακικής εμβέλειας προσκύνημα.

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Κομοτηνή: Βρίσκεται στη πόλη της Κομοτηνής, στο εσωτερικό του φρουρίου στην ανατολική του πλευρά. Χτίστηκε την εποχή της τουρκοκρατίας (1800) πάνω στα θεμέλια βυζαντινού ναού, για το οποίο έχουμε αναφορά στα 1548. Ο ναός στην σημερινή του μορφή είναι αναστηλωμένος και έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Σημαντική από καλλιτεχνική άποψη είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που χρονολογείται μεταξύ 15ου και 16ου αιώνα, καθώς και το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι της.

Εκκλησιαστικό Μουσείο, Κομοτηνή: Ο χώρος του οθωμανικού Ιμαρέτ, όπου άλλοτε φαίνεται να υπήρχε ναός της Αγίας Σοφίας, είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους και στεγάζει σήμερα το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Κομοτηνής. Τα εκθέματα του τοποθετούνται χρονικά από τον 16ο αι. έως τις αρχές του 20ου αι. και αποτελούν μάρτυρες της μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής τέχνης της περιοχής.

Το Παπίκιο δεσπόζει στο δυτικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης και κυρίως τον 11ο και 12ο αιώνα αποτελούσε ένα από τα πιο αξιόλογα μοναστικά κέντρα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Σήμερα υπάρχει η Μονή Καυσοκαλύβη, βορειότερα της οποίας υπάρχουν τα ερείπια της βυζαντινής Μονής Παναγίας της Ελεούσας. Κι αυτός είναι μόνο ένας από τους «θαμμένους» θρησκευτικούς θησαυρούς της ευρύτερης περιοχής, καθώς σύμφωνα με ιστορικούς η μοναστική πολιτεία του Παπικίου Όρου «κρύβει» έως και 360 μοναστήρια και κελιά μοναχών.

Λόγω της γειτνίασης με την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εύλογα η Θράκη και η Ανατολική Μακεδονία είναι γεμάτη από σημαντικά λατρευτικά μνημεία

Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας, Κορνοφωλιά Σουφλίου: Η Παναγία η Πορταΐτισσα, υπήρξε μεγάλο θρησκευτικό και πνευματικό κέντρο καθώς λειτουργούσε σχεδόν σαν κρυφό σχολείο κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στη Μονή φυλάσσεται αντίγραφο ξακουστής εικόνας της Παναγίας του Αγίου Όρους, καθώς και λείψανα του ποδιού του Αγίου Χαραλάμπους.

Ναός της Παναγίας της Κοσμοσώτειρας, Φέρες: Η Παναγία η Κοσμοσώτηρα στις Φέρες, θεωρείται ένα από το καλύτερα δείγματα της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης στον ελλαδικό χώρο. Σώζονται ως τις μέρες μας τμήμα των φρουριακών τειχών, ερείπια πύργων, μέρος του υδραγωγείου ενώ σε άριστη κατάσταση σώζεται και ο ναός. Εντυπωσιάζουν οι διασωζόμενες στο εσωτερικό του ναού τοιχογραφίες με παραστάσεις αγίων, ιεραρχών κ.α.

Σπήλαιο Αγίων Θεοδώρων, Αλεξανδρούπολη: Μερικά χιλιόμετρα Β.Δ. του Άβαντα, σχεδόν δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή Αλεξανδρου-πόλεως – Κομοτηνής υπάρχει ένα σπήλαιο μέσα στο οποίο διαμορφώνεται ένα παλαιό ασκητήριο με τοιχογραφίες, η μικρή εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων. Η σωζόμενη τοιχογράφηση χρονικά φαίνεται να καλύπτει διάφορες περιόδους, κυρίως όμως διακρίνονται δυο φάσεις που ανήκουν στον 11ο και 13ο αιώνα. Στα τοιχώματα του σπηλαίου, παρά τους βανδαλισμούς, μπορεί ακόμη ο επισκέπτης να διακρίνει της εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες. Η πρόσβαση γίνεται διασχίζοντας αγροτικό δρόμο μέσα από μία καταπληκτική διαδρομή με πολλά ρέματα και φυσική ομορφιά.

Μοναστήρια, ναοί και θρησκευτικά μνημεία μαρτυρούν την επιμονή στη πίστη και την παράδοση. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού

Εκκλησία Παναγίας Κρημνιώτισσας: Στη νότια πλευρά της Σαμοθράκης βρίσκεται το μικρό εκκλησάκι της Παναγίας Κρημνιώτισσας. Η παράδοση για την δημιουργία της εκκλησίας αναφέρει ότι την περίοδο της εικονομαχίας (730 – 843 μ.Χ.) τα κύματα ξέβρασαν στην παραλία μία εικόνα της Παναγίας. Οι κάτοικοι της περιοχής την τοποθέτησαν εκεί κοντά όμως αυτή εξαφανίστηκε και βρέθηκε μετά από καιρό σε κάποιο ύψωμα λίγο πιο πάνω. Στο σημείο που ξαναβρέθηκε η εικόνα χτίσθηκε το εκκλησάκι.

Στασίδι Αποστόλου Παύλου, Σαμοθράκη: Η Σαμοθράκη ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος το οποίο επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος. Τα τέσσερα μεγάλα ψηφιδωτά αναπαριστάνουν το πέρασμα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου από το νησί το 49 μ.Χ.. Στο κέντρο υπάρχει μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες το αποστολικό χωρίο από τις Πράξεις των Αποστόλων το οποίο μαρτυρεί το γεγονός. Σύμφωνα με το κείμενο ο Απόστολος Παύλος ευρισκόμενος στην Τρωάδα είδε ένα όραμα, στο οποίο ένας άνδρας Μακεδόνας τον καλούσε να αφήσει την Ασία, να περάσει στην Ευρώπη και να κηρύξει το Ευαγγέλιο στην Ελλάδα. Ο Παύλος τότε με ένα πλοιάριο πέρασε στην Σαμοθράκη κοιμήθηκε εκεί για μία ημέρα και την επόμενη μετέβη στην Νεάπολη τη σημερινή Καβάλα.

Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό από τα παραπάνω, που αποτελούν συνοπτική μόνο αναφορά και όχι πλήρη, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού, με μνημεία, εκκλησίες και μοναστήρια από τα παλαιότερα στην Ευρώπη, που δηλώνουν την υπερχιλιετή παράδοση και παρουσία της Ορθοδοξίας.

Είναι χρέος μας να το κάνουμε ευρύτερα γνωστό και να τους αποδώσουμε την ιστορική, πνευματική και θρησκευτική αξία που τους αναλογεί με την παγκόσμια απήχηση που τους πρέπει. Το πρώτο βήμα είναι όλοι εμείς να το επικοινωνήσουμε στο κοινωνικό μας περίγυρο, ας ξεκινήσουμε από αυτό.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτιστική κληρονομιά

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:36:26 +0000

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:36

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Τα έθιμα και οι παραδόσεις των Χριστουγέννων είναι μια “κλωστή” που μας συνδέει με τους προγόνους μας, η τήρηση τους και η δημιουργία νέων αναμνήσεων με βάση όσα μας έμαθαν οι παππούδες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των Χριστουγέννων. Οι νεότεροι στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη διατηρούν ζωντανά τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς που έφεραν μαζί τους οι παππούδες τους.

Η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς αποτελεί μια ευκαιρία για πολλούς ανθρώπους, και ειδικότερα για τους απογόνους ταυτών που μετεγκαταστάθηκαν σε περιοχές της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, να κρατήσουν ζωντανές τις παραδόσεις των προγόνων τους και να τις μεταφέρουν, αναλλοίωτες, από γενιά σε γενιά.

Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα κάποια από τα έθιμα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, όπως το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και η μεταφορά μιας πέτρας – συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας – στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά. Επίσης, πολλές οικογένειες μαγειρεύουν για το χριστουγεννιάτικό μεσημεριανό τραπέζι σπλήνα γεμιστή με κιμά και ρύζι και κουκουνάρια, ένα παραδοσιακό φαγητό που μαγειρεύονταν κυρίως από τις νοικοκυρές στο Μυριόφυτο της Ανατολικής Θράκης.

Στη δημοτική κοινότητα Μυρτοφύτου του δήμου Παγγαίου, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς συνηθίζεται αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά να συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

Στην δημοτική κοινότητα Ποδοχωρίου του δήμου Παγγαίου, την πρώτη ημέρα κάθε νέου χρόνου διατηρούν ακόμα αναλλοίωτο το έθιμο του «ποδαρικού», όπου τα πιο μικρά παιδιά επισκέπτονται όλα τα σπίτια του οικισμού μπαίνοντας μέσα σε αυτά με το δεξί πόδι, λένε ευχές στους νοικοκύρηδες του σπιτιού και δέχονται γλυκά και δώρα.

Στο νησί της Θάσου οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο, το σπόρδισμα των φύλλων. Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς όμως να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

Από την παραμονή των Χριστουγέννων ένα ακόμη έθιμο αναβιώνει στην πόλη της Καβάλας και συγκεκριμένα στον οικισμό της Νέας Καρβάλης. Πρόκειται για την επίσκεψη του Καππαδόκη Άη Βασίλη που ολοκλήρωσε το μεγάλο του ταξίδι από την Καισαρεία φθάνοντας στο λαογραφικό χωριό «Ακόντισμα», όπου θα παραμείνει μέχρι την τελευταία μέρα του έτους.

Τέλος, στα Άβδηρα της Ξάνθης, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ορισμένες νοικοκυρές δε ζυμώνουν βασιλόπιτα, αλλά, ανοίγουν φύλλο και παρασκευάζουν μία πίτα με πράσο, κιμά και μπαχαρικό κύμινο. Μέσα στην πρασόπιτα βάζουν το φλουρί. Η πίτα ψήνεται σε παραδοσιακό ταψί, που ονομάζεται σινί και τα παλιότερα χρόνια σερβίρονταν πάνω σε χαμηλό ξύλινο τραπέζι, το σορβά.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτισμός και Εκδηλώσεις

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:19:00 +0000

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:19

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Οι ημέρες των εορτών είναι ημέρες αφιερωμένες στην παράδοση και τα βεβαίως στα ήθη και τα έθιμα, όπως και στις πατροπαράδοτες παραδόσεις. Τα ήθη και τα έθιμα ενός τόπου μαρτυρούν τις βαθύτερες ανησυχίες των ανθρώπων, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων.

Όπως είναι γνωστό, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά εορτάζονται με ποικίλους τρόπους σε διάφορες περιοχές της χώρας. Άλλωστε, τα ήθη και τα έθιμα του κάθε τόπου «χρωματίζουν» τις γιορτινές αυτές ημέρες και αποτελούν μία όαση χαράς για μικρούς και μεγάλους.

Στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης οι κάτοικοι -η πλειονότητα των οποίων έχουν τις ρίζες τους στον Πόντο και τη Μικρά Ασία- γνωρίζουν πώς να διατηρούν ζωντανές τις παραδόσεις κυρίως μέσα από τη νέα γενιά.

Από ολόκληρη την ανατολική Μακεδονία, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτιστική παράδοση της Δράμας, με την πλούσια λαογραφία, τα ήθη τα έθιμα, τις γιορτές και τα διονυσιακά δρώμενα που πραγματοποιούνται όλες τις εποχές του χρόνου.

Στη Δράμα, οι Μωμόγεροι, ένα είδος λαϊκού παραδοσιακού θεάτρου, αναβιώνει στην Καλλίφυτο, όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Η ονομασία Μωμόγεροι προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος, από τις μιμητικές κινήσεις που κάνουν οι πρωταγωνιστές με μορφή γεροντικών προσώπων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται όλο το Δωδεκαήμερο (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Θεοφάνια).

Στην Καλή Βρύση Δράμας το πανάρχαιο πνεύμα είναι ζωντανό. Κυρίαρχο στοιχείο τα Μπαμπούγερα, άνθρωποι μεταμφιεσμένοι που το τριήμερο 6-7-8 Ιανουαρίου κάνουν την εμφάνισή τους στους δρόμους του χωριού. Ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διόνυσου.

Στο νησί της Θάσου οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής: Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά (θράκα) προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μία ευχή, χωρίς να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

Στο Δημοτικό Διαμέρισμα Μυρτοφύτου στη δυτική ακτή της Καβάλας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία. Τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία.

Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα κάποια από τα έθιμα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, όπως το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και η μεταφορά μίας πέτρας -συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας- στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά.

Στο δημοτικό διαμέρισμα Ποδοχωρίου στα δυτικά της Καβάλας, την πρώτη ημέρα κάθε νέου χρόνου διατηρούν ακόμα αναλλοίωτο το έθιμο του «ποδαρικού», όπου τα πιο μικρά παιδιά επισκέπτονται όλα τα σπίτια του οικισμού μπαίνοντας μέσα σε αυτά με το δεξί πόδι, λένε ευχές στους νοικοκύρηδες του σπιτιού και δέχονται γλυκά και δώρα.

Στα Άβδηρα της Ξάνθης, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ορισμένες οικογένειες δε ζυμώνουν βασιλόπιτα, αλλά, ανοίγουν φύλλο και παρασκευάζουν μία πίτα με πράσο, κιμά και μπαχαρικό κύμινο. Μέσα στην πρασόπιτα βάζουν το φλουρί. Η πίτα ψήνεται σε παραδοσιακό ταψί το σινί και τα παλιότερα χρόνια σερβίρονταν πάνω σε χαμηλό ξύλινο τραπέζι, το σορβά.

Η βασιλόπιτα σε πολλά μέρη της Ροδόπης και του Έβρου, αντί για έναν παρά περιέχει διάφορα σημαδάκια (π.χ. φασόλι, κλαδάκι, σταφίδα, τυρί), όσα τα μέλη της οικογένειας και πλάθεται από πριν, έτσι που να μπορεί να χωριστεί σε ισάριθμα κομμάτια.

Κόβεται την παραμονή το βράδυ και μοιράζεται στα μέλη της οικογένειας. Το κάθε μέλος ανάλογα με το σημαδάκι που θα του τύχει, θα έχει μέσα στη χρονιά και τα ανάλογα καθήκοντα (π.χ. άλλος να ευθύνεται για το αμπέλι, άλλος για τα ζώα κ.ο.κ.).

Σε όλα τα σπίτια της Σαμοθράκης, έχουν μέλι με καρύδια και λουκουμάδες. Το βράδυ λίγο πριν έρθει ο νέος χρόνος, όλα τα μέλη της οικογένειας ρίχνουν ξερά φύλλα ελιάς στα κάρβουνα που καίνε στη φωτιά του τζακιού, κάνοντας ευχές. Αν το λιόφυλλο αναποδογυρίσει πάνω στα κάρβουνα η ευχή θα πραγματοποιηθεί.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτισμός και Εκδηλώσεις

Ανατολική Μακεδονία

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:11:38 +0000

Ανατολική Μακεδονία soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:11

Από την ατμοσφαιρική Καβάλα, με το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και τα νεανικά στέκια, μέχρι την έξω καρδιά Δράμα (ορμητήριο για σκι στο Φαλακρόα) και από το ανερχόμενο Παγγαίο με τους Δρόμους του Κρασιού μέχρι τη γαλήνια γοητεία και τις γευστικές εκπλήξεις με τοπικό χρώμα της λίμνης Κερκίνη, η Ανατολική Μακεδονία δεν περιγράφεται σε λίγες λέξεις, ούτε χωράει μόνο σε ένα ταξίδι. Οι φυσιολάτρες θα βρείτε τον παράδεισό σας στον Νομό Δράμας με δραστηριότητες στον Νέστο, αυτοκινητάδες και πεζοπορίες σε καταρράκτες και παρθένα δάση. Ακόμη και οι Σέρρες, που δεν θεωρούνται βασικός ταξιδιωτικός προορισμός, κρύβουν σημαντικά αξιοθέατα για τους λάτρεις της Ιστορίας αλλά και του θρησκευτικού τουρισμού, ένα ανερχόμενο χιονοδρομικό και ιδιαίτερες ομορφιές για όσους θέλουν να τις ανακαλύψουν. Τέλος, η αγαπημένη των οικογενειών Θάσος –κεφάλαιο από μόνη της– παραμένει χαμηλών τόνων και υψηλών απολαύσεων.

Project Category

Tags

Δραστηριότητες και Αθλητισμός

Πολιτιστική κληρονομιά

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Οι καλύτερες παραλίες

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 12:55:57 +0000

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Οι καλύτερες παραλίες soliddop Mon, 01/27/2025 - 14:55

Επιλογές για κάθε προτίμηση,από δημοφιλείς προορισμούς σαν τη Νέα Πέραμο,μέχρι ήσυχα χωριά όπως το Φανάρι ή η Μάκρη

Όσοι επιχειρούν να γνωρίσουν τα ειδυλλιακά τοπία της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης έχοντας ως βάση τους τη Θεσσαλονίκη, τείνουν να κινούνται οδικώς σε έναν άξονα που ξεκινά από την πρωτεύουσα της Μακεδονίας και τους φέρνει, διαδοχικά, στην Καβάλα, στην Ξάνθη, στην Κομοτηνή και, τέλος, στην Αλεξανδρούπολη. Και υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι γι’ αυτό, αφού οι συγκεκριμένες πόλεις είναι οι μεγαλύτερες της ευρύτερης περιοχής, με την πιο πλούσια ιστορία.

Τι γίνεται, όμως, εάν έρθετε εδώ κατά την καλοκαιρινή σεζόν; Πέρα από τα συνήθη αξιοθέατα, είναι φυσικό ότι θα αναζητήσετε και τα καλύτερα μέρη για μπάνιο, σε μια τέτοια περίπτωση. Και ίσως εκπλαγείτε, αλλά δεν είναι λίγα.

Επιλέξτε αυτοκίνητο από την SIXT και ζήστε μια premium οδηγική εμπειρία ανακαλύπτοντας παραλίες σαν τον Σταυρό ή την Ασπροβάλτα που παραμένουν διαχρονικά δημοφιλείς ανάμεσα στους Θεσσαλονικείς. Γνωρίσετε το παράκτιο μέτωπο της Καβάλας, όπου βρίσκονται διάσημοι παραθεριστικοί προορισμοί της βόρειας Ελλάδας σαν π.χ. τη Νέα Πέραμο ή την Κεραμωτή, με τη χαρακτηριστική αμμόγλωσσα. Πάμπολλες επίσης οι αμμουδιές της Ξάνθης, ενώ, εάν επιθυμείτε ένα μοντέλο ήσυχων, παραθαλάσσιων διακοπών αξίζει να φτάσετε έως το Φανάρι της Ροδόπης ή σε γραφικά ψαροχώρια του Έβρου όπως είναι λ.χ. η Μάκρη ή τα Δίκελλα.

Οι καλύτερες παραλίες στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Σταυρός, Βρασνά, Ασπροβάλτα (Θεσσαλονίκη): Από τα πλέον δημοφιλή παραθεριστικά θέρετρα της περιοχής, με παραλίες που βραβεύονται κάθε χρόνο με Γαλάζιες Σημαίες.

Οφρύνιο, Ορφάνι, Σαρακίνα, Αμμόλοφοι, Βρασίδας, Νέα Πέραμος, Νέα Ηρακλείτσα (Καβάλα): Φημισμένες παραλίες δίπλα σε γνωστούς καλοκαιρινούς προορισμούς, που καλύπτουν όλα τα γούστα και τις επιθυμίες. Πολύ κοντά, σχετικά, στην πόλη της Καβάλας.

Αμμόγλωσσα Κεραμωτής (Καβάλα): Mια λωρίδα γης που εισχωρεί στη θάλασσα και απλώνεται στο μπλε του Αιγαίου. Xάρη στα σχετικά ρηχά και ήρεμα νερά της, η αμμουδιά είναι ιδανική για οικογένειες.

Εράσμιο, Μάγγανα, Μυρωδάτο, Άη Γιάννης, Πόρτο Μόλο, Μάνδρα (Ξάνθη): Στην εκτενή ακτογραμμή της περιφερειακής ενότητας Ξάνθης, το βλέμμα χάνεται σε αμμώδεις παραλίες πολλών χιλιομέτρων, από το Δέλτα του Νέστου έως τη Βιστωνίδα λίμνη στα ανατολικά, σε μια περιοχή με μοναδικό οικοσύστημα.

Φανάρι (Ροδόπη): Το χωριό Φανάρι έχει τη φήμη μιας υπέροχης, αμμουδερής παραλίας με κρυστάλλινα νερά. Αποτελεί αγαπημένο προορισμό ντόπιων, αλλά και Βαλκάνιων τουριστών.

Δίκελλα, Αγία Παρασκευή, Μάκρη (Έβρος): Αγαπημένοι καλοκαιρινοί προορισμοί του Έβρου, δίπλα στην Αλεξανδρούπολη, με όμορφες παραλίες και μικρά, γραφικά ψαροχώρια.

Project Category

Tags

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 11:58:19 +0000

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται soliddop Mon, 01/27/2025 - 13:58

Στα ίχνη εξωστρέφειας του μουσουλμανικού μυστικιστικού τάγματος

Την πρώτη φορά που η Αϊσέ Καραχουσεΐν είδε κίτρινα τριαντάφυλλα ήταν 6 ετών. Είχε πάει με τον πατέρα της στο Κέντρο Υγείας στο Σουφλί, την πόλη του Εβρου στα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας που ήταν γνωστή για τη βιομηχανία μεταξιού της. Για την Αϊσέ, έγινε ο τόπος που οι άνθρωποι είχαν αυτό το όμορφο λουλούδι. «Γύρισα στο χωριό και νόμιζα ότι όλοι οι Χριστιανοί έχουν κίτρινα τριαντάφυλλα», λέει στην «Κ».

Το χωριό στο οποίο αναφέρεται είναι η Ρούσσα, ένα χωριό του Εβρου στο οποίο ζουν μέλη της κοινότητας των Αλεβιτών – Μπεκτασήδων –σήμερα υπολογίζονται σε περίπου 3.500–, στην οποία ανήκει και η Αϊσέ Καραχουσεΐν. Οι Μπεκτασήδες είναι ένα μουσουλμανικό μυστικιστικό τάγμα, το οποίο ανήκει στο δόγμα των Αλεβιτών. Eίναι σιίτες μουσουλμάνοι που πίνουν αλκοόλ, δεν νηστεύουν στο Ραμαζάνι, και πολύ συχνά θεωρούνται αιρετικοί. Φοβούμενοι δυνητικές διώξεις, καθώς ιστορικά αισθάνονταν ανασφάλεια ανάμεσα στους σουνίτες, οι Αλεβίτες της Θράκης ζούσαν για χρόνια όσο το δυνατόν πιο αθόρυβα και απομονωμένα γινόταν. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’90, στη Ρούσσα δεν μπορούσες να πας χωρίς την επίδειξη ταυτοποιητικών εγγράφων.

«Οταν ήμουν πολύ μικρή», αφηγείται η κ. Καραχουσεΐν, «νόμιζα πως όλος ο κόσμος είναι Μπεκτασήδες». Από το χωριό δεν έφευγαν εκτός αν ήταν ανάγκη, όπως όταν χρειάστηκε να πάει στο Σουφλί, και δεν συναναστρεφόταν με κόσμο εκτός της κοινότητας. «Οταν ήμασταν μικροί, μας έλεγαν “μην πείτε ότι είστε Μπεκτασήδες”», σημειώνει. «Είμαστε μια μειονότητα μες στη μειονότητα, κι επειδή είμαστε και μακριά από την Αθήνα και τις μεγάλες πόλεις, είμαστε λίγο ξεχασμένη κοινότητα, μέχρι πρόσφατα δεν βγαίναμε έξω, δεν τολμούσαμε», λέει στην «Κ» ένα άλλο μέλος της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης, η Αϊσέ Καρά.

Η εξωστρέφεια της κοινότητας έγινε ακόμη μεγαλύτερη με το πρώτο διεθνές συμπόσιο για τον Αλεβιτισμό – Μπεκτασισμό στην Ελλάδα, με τίτλο «Μπεκτασήδες και Αλεβίτες στα Βαλκάνια και την Ανατολή». Το διοργάνωσε το Ερευνητικό Κέντρο MOHA στο ξενοδοχείο «Ιμαρέτ» στην Καβάλα, ένα σπάνιο δείγμα των μεγάλων ιδρυμάτων της τελευταίας οθωμανικής περιόδου, που χτίστηκε μεταξύ 1817-1821 και λειτουργούσε ως θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό ίδρυμα. Τα τελευταία χρόνια έγιναν εργασίες αναστήλωσης και μετασκευής του και σήμερα λειτουργεί ως ξενοδοχείο.

«Την ιδέα του συμποσίου είχε η Αννα Μισσιριάν, ιδρύτρια του Κέντρου και ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου», λέει στην «Κ» ο Βαγγέλης Αρεταίος, δημοσιογράφος και ερευνητής στο MOHA. «Πιστεύει ακράδαντα ότι οι Αλεβίτες – Μπεκτασήδες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμικού πλούτου της Θράκης και του Θρακικού Ισλάμ, ενός ζωντανού και δραστήριου πλούτου που πρέπει να διατηρηθεί», αναφέρει για την κ. Μισσιριάν. Στο συμπόσιο, το οποίο διήρκεσε από τις 3 μέχρι τις 5 Νοεμβρίου, συμμετείχαν Ελληνες και ξένοι καθηγητές, όπως ο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, ο οποίος διδάσκει στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, και ο Χιθ Λόρι, καθηγητής Οθωμανικών και Μοντέρνων Τουρκικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, αλλά και μέλη της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης. «Οι στόχοι του συμποσίου ήταν να συνεισφέρει στην επιστημονική γνώση της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες γενικά αλλά και για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες στη Θράκη ειδικότερα και να γίνει και μια πρώτη συνεύρεση Αλεβιτών – Μπεκτασήδων από την Τουρκία, τα Βαλκάνια, και την Ευρώπη, στην Ελλάδα», συμπληρώνει ο κ. Αρεταίος.

«Βρήκαμε το θάρρος»

Η κ. Μισσιριάν γνώρισε την κοινότητα αρχικά μέσω του Χιθ Λόρι, ο οποίος, όταν ταξίδευε στην περιοχή για έρευνα, έμενε στο «Ιμαρέτ» – «μου έδειξε τον Μπεκτασισμό ως τρόπο ζωής», δηλώνει η ίδια στην «Κ». «Βλέπω μια περιοχή που έχει να πει ατελείωτα πράγματα», τονίζει, «η Θράκη είναι ένα φοβερό μωσαϊκό – δεν μιλάμε αρκετά για την ιστορία της, και τον πολιτισμό της». Και η ίδια η κοινότητα όμως έχει αποφασίσει να γίνει πιο εξωστρεφής. «Οι γονείς μας κρυβόντουσαν», εξομολογείται στην «Κ» ο πρόεδρος της επιτροπής Αλεβιτών – Μπεκτασήδων Θράκης, Αχμέτ Καραχουσεΐν. Εχει μάτια ανοιχτόχρωμα, όταν δεν μιλάει κρατάει τα χέρια του μπλεγμένα μπροστά στο σώμα του. Σε αντίθεση με τα περισσότερα μέλη της κοινότητας, φοράει κοστούμι. Φαίνεται χαμηλών τόνων και μετρημένος, είναι ένας άνθρωπος που δεν επέλεξε ο ίδιος να εκπροσωπήσει την κοινότητά του – η κοινότητα επέλεξε να τον κάνει πρόεδρό της. «Μετά ο κόσμος άλλαξε», συνεχίζει, «βρήκαμε το θάρρος κι εμείς και ανοιχτήκαμε, δεν υπάρχει λόγος να κρυβόμαστε πια».

Συζητάμε στο κουρμπάνι, το οποίο λαμβάνει χώρα σε έναν λόφο λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια από τη Ρούσσα. Κουρμπάνι σημαίνει θυσία, και ο κ. Καραχουσεΐν εξηγεί στην «Κ» πως το κρέας που μοιράζεται σήμερα η κοινότητα –και όποιος άλλος, ανεξαρτήτως θρησκείας, θέλει να παρευρεθεί στη γιορτή– προέρχεται από ζώα που πρώτα διαβάστηκαν και μετά θυσιάστηκαν. «Τα πιο πολλά είναι ταμένα», λέει, εξηγώντας πως με το κουρμπάνι του Νοεμβρίου τιμούν τη λήξη του καλοκαιριού. «Με το παλιό ημερολόγιο, 8 Νοεμβρίου είναι η πρώτη μέρα του χειμώνα, ο οποίος τελειώνει στις 6 Μαΐου», εξηγεί.

Εκτός από τα πελώρια καζάνια, στα οποία βράζει το κρέας και το ρύζι, στον λόφο έχουν στηθεί δεκάδες πάγκοι και άσπρες πλαστικές καρέκλες, στις οποίες κάθονται άτομα όλων των ηλικιών, περιμένοντας να ετοιμαστεί το φαγητό. Σε αντίθεση με τις νεότερες, οι μεγαλύτερης ηλικίες γυναίκες φορούν χιτζάμπ και σάλι. Από τα ηχεία παίζει μουσική που μπερδεύεται με τις φωνές των πωλητών οι οποίοι επιδεικνύουν το εμπόρευμά τους – μπαχάρια και βότανα, μέλι και όσπρια, κάλτσες, παπούτσια, ρούχα, χαλιά, οι επιλογές είναι αμέτρητες.

Πριν από το κουρμπάνι επισκεφτήκαμε τον Τεκέ του Σεγίτ Αλή Σουλτάν, τρία χιλιόμετρα μακριά από τη Ρούσσα. Τεκές στα αραβικά σημαίνει «ιερός χώρος» – ο συγκεκριμένος, που παραπέμπει σε μοναστήρι, είναι το μέρος όπου ο Δερβίσης Σεγίτ Αλή Σουλτάν ήρθε το 1354, από όταν οι Μπεκτασήδες ξεκινούν την παρουσία τους στη Θράκη. Για τους Μπεκτασήδες, ο Τεκές της Ρούσσας θεωρείται ο δεύτερος πιο σημαντικός ιερός χώρος παγκοσμίως. Στον Τεκέ ζει μόνο ο 47χρονος Ζεκή Τσολάκ-Αλί, και η οικογένειά του, συνεχίζοντας για τέταρτη γενιά την παράδοση της οικογένειας. Είναι οι φύλακες του Τεκέ.

«Ανοιχτός σε όλο τον κόσμο»

«Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα, εδώ μεγαλώνουν τα παιδιά μου – φροντίζω ο χώρος να είναι καθαρός, τον συντηρώ», λέει στην «Κ» ο Ζεκή Τσολάκ-Αλί, τονίζοντας πως τον επισκέπτονται συνεχώς Αλεβίτες. «Είναι όμως ανοιχτός σε όλο τον κόσμο, δεν έχει σημασία το χρώμα ή το πιστεύω του», σημειώνει. Οι θρησκευτικές τελετές γίνονται εδώ κάθε 15 μέρες. Για να συμμετάσχει κανείς σε τέτοια τελετή, θα πρέπει να έχει δώσει το «ικράρ», την ομολογία πίστεως. Σε ένα βίντεο στο πλαίσιο του συμποσίου, παρακολουθούμε απόσπασμα μιας τελετής. Οπως και η θρησκεία τους, έτσι και η τελετή αφορά πολύ το φως, με το άναμμα κεριών να αποτελεί βασικό κομμάτι της.

Βγάζουμε τα παπούτσια μας και μπαίνουμε στον χώρο των τελετών – το πάτωμα είναι ξύλινο, υπάρχει εδώ ένα μεγάλο τζάκι και παράθυρα, μια μεγάλη, επίπεδη, ιερή για τους ίδιους, πέτρα, στην οποία προσεύχονται. Η τιμωρία που μπορεί να υποστεί ένα μέλος της κοινότητας αφορά συνήθως την απαγόρευση εισόδου για ορισμένο χρονικό διάστημα σε αυτές τις θρησκευτικές τελετές, στο «τζεμ». Οταν δίνεις το ικράρ, υπόσχεσαι μεταξύ άλλων ότι θα είσαι σωστός άνθρωπος, ότι δεν θα μαλώνεις, δεν θα κλέβεις, θα σέβεσαι τα ζώα, τη γη, τα πάντα, λέει στην «Κ» ο πρόεδρος κ. Καραχουσεΐν. Αν κάποιος κριθεί πως δεν είναι σωστός, τιμωρείται.

«Μπορεί και για πέντε χρόνια να μην τους επιτραπεί να μπουν στη λειτουργία», εξηγεί. Αυτές τις αποφάσεις τις παίρνει η επιτροπή της οποίας είναι πρόεδρος. Η ελπίδα του είναι να μη χαθεί η παράδοση των Αλεβιτών, να καταφέρουν οι νέες γενιές να τη διατηρήσουν, γιατί όπως τονίζει, «αυτά τα πράγματα δεν ξαναβρίσκονται εύκολα».

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Θρησκεία

Αστικός τουρισμός

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 4 όμορφες πόλεις και τα 4 πιο γραφικά χωριά

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 10:45:24 +0000

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 4 όμορφες πόλεις και τα 4 πιο γραφικά χωριά soliddop Mon, 01/27/2025 - 12:45

Η Καβάλα, η Ξάνθη, η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη μονοπωλούν το ενδιαφέρον, αξίζει όμως να επισκεφθείτε και μερικά ακόμα μέρη

Αν δεν έχετε βρεθεί ποτέ στην Ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη και ξεκινήσετε οδικώς για να γνωρίσετε κάποια από τα πιο διάσημα αξιοθέατά τους, η πιο καλή αφετηρία είναι βεβαίως η Θεσσαλονίκη, ενώ οι πιο λογικές στάσεις στο road trip σας θα είναι –κατά σειρά– η Καβάλα, η Ξάνθη, η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη.

Και οι τέσσερις, άλλωστε, είναι οι μεγαλύτερες πόλεις της περιοχής, ενώ αποτελούν και διοικητικά-οικονομικά κέντρα για τις περιφερειακές ενότητες Καβάλας, Ξάνθης, Κομοτηνής και Έβρου. Όλες, δε, διαθέτουν και σημαντική ιστορία, οπότε το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα σας λείψουν τα ξεχωριστά σημεία και κτίρια όπου αξίζει να αφιερώσετε την προσοχή σας.

Ωστόσο, εάν μοιράσετε σωστά τους χρόνους του οδοιπορικού σας, δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσετε την περιοχή και κάπως πιο πέρα από αυτή την ομολογουμένως γοητευτική πρόσοψη. Από την Καβάλα, λ.χ., μπορείτε εύκολα να φτάσετε στα χωριά Μουσθένη και Μεσορόπη, ενώ, όντας στην Ξάνθη, δεν είναι τίποτα να επισκεφθείτε και τη Γαλάνη ή τα Άβδηρα. Αντίστοιχα, η Κομοτηνή παρέχει τη δυνατότητα να πεταχτείτε ως τη Μαρώνεια, στους αμπελοσκεπασμένους πρόποδες του όρος Ίσμαρος.

Επιλέξτε από το sixt.gr το όχημα που σας ταιριάζει μέσα από μία ευρεία γκάμα αυτοκινήτων, εύκολα και γρήγορα και ακολουθήστε τη λίστα κάνοντας στάση στα πιο όμορφα χωριά.

4 όμορφες πόλεις + 4 γραφικά χωριά κοντά σε αυτές

Καβάλα (Καβάλα): Αποκαλείται και ελληνικό «Μόντε Κάρλο». Χτισμένη αμφιθεατρικά, σαγηνεύει με τη γραφικότητα και την ομορφιά της. Με θέα το γαλάζιο της θάλασσας, σμίγει αρμονικά την παραδοσιακή με την μοντέρνα όψη της.

Μουσθένη, Μεσορόπη (Καβάλα): Γραφικά χωριά στους πρόποδες του Παγγαίου, που αποτελούν σημείο εκκίνησης και για όμορφες περιπατητικές διαδρομές στις πλαγιές και στις κορυφές του βουνού.

Ξάνθη (Ξάνθη): Χτισμένη στις παρυφές του Αχλαδόβουνου, τη διασχίζει ο ποταμός Κόσυνθος. Γνωστή και ως «Η πόλη με τα χίλια χρώματα» και «Κυρά κι αρχόντισσα της Θράκης».

Γαλάνη (Ξάνθη): Μικρό χωριό δίπλα στις ανατολικές όχθες του ποταμού Νέστου. Σημείο εισόδου στα φημισμένα Στενά ή Τέμπη του Νέστου (Θρακικά Τέμπη), με πεζοπορικές διαδρομές που κινούνται παράλληλα με τους μαιάνδρους του ποταμού.

Άβδηρα (Ξάνθη): Γραφικό χωριό πλησίον της αρχαίας ομώνυμης πόλης, πατρίδας του Δημόκριτου. Το σημερινό μικρό λιμάνι βρίσκεται στην ίδια θέση με το αρχαίο.

Κομοτηνή (Ροδόπη): To πάλαι ποτέ μικρό βυζαντινό οχυρό των Κομοτηνών αναδείχθηκε σε σημαντικό αστικό κέντρο τους επόμενους αιώνες. Σήμερα, είναι πόλη χαρακτηριστική της ειρηνικής συνύπαρξης και συμβίωσης Χριστιανών και Μουσουλμάνων.

Μαρώνεια (Ροδόπη): Μικρό χωριό, στους πρόποδες του βουνού Ίσμαρος, με κεραμοσκεπή σπίτια και πλούσιους αμπελώνες τριγύρω του. Κοντά βρίσκεται και ο ομώνυμος αρχαιολογικός χώρος.

Αλεξανδρούπολη (Έβρος): Είναι το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Θράκης, αποτελώντας σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο της χώρας μας. Κατέχει στρατηγική γεωγραφική θέση και είναι μια σύγχρονη και μοντέρνα πόλη.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Αστικός τουρισμός

Πολιτιστική κληρονομιά

Διασχίζοντας την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 15+1 αξιοθέατα

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 09:36:40 +0000

Διασχίζοντας την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 15+1 αξιοθέατα soliddop Mon, 01/27/2025 - 11:36

Πέρα από τη φημισμένη Παλιά Πόλη της Ξάνθης ή τα κτίρια που χαρακτηρίζουν την Καβάλα, υπάρχει ένα πλήθος αξιοπρόσεκτων σημείων

Δεν το φαντάζεσαι, ίσως, αν δεν το ζήσεις από πρώτο χέρι, πόσα αξιοθέατα μπορείς να δεις αν επισκεφθείς τα τοπία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ίσως σε κάποια από αυτά να έχουν σταθεί κατά καιρούς τα ταξιδιωτικά ρεπορτάζ και τα φώτα της δημοσιότητας –η Παλαιά Πόλη της Ξάνθης, για παράδειγμα, είναι φημισμένη πανελλαδικά για τη γραφικότητά της. Αρκετά, όμως, μένουν να ανακαλυφθούν και να γίνουν ευρύτερα γνωστά.

Ο καλύτερος τρόπος για να τα γνωρίσει κανείς είναι μέσω ενός καλά σχεδιασμένου οδοιπορικού με αυτοκίνητο. Κάτι τέτοιο, δηλαδή, θα επιτρέψει τις στοχευμένες στάσεις για όποιον ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη με κατεύθυνση προς την Αλεξανδρούπολη, περνώντας από την Καβάλα, την Ξάνθη και την Κομοτηνή, πριν καταλήξει στις εκτάσεις του Έβρου.

Η SIXT με σταθμό στην Θεσσαλονίκη και νέο, υπερσύγχρονο σταθμό στην Αλεξανδρούπολη, σας παρέχει, εκτός από το ιδανικό για road trip αυτοκίνητο, και την ασφάλεια που θέλετε να νιώσετε με τους έμπειρους συνεργάτες της συνεχώς στο πλευρό σας.

Με τον τρόπο αυτόν, λοιπόν, δεν θα βιώσετε μόνο τις εκπληκτικές φυσικές ομορφιές ενός τοπίου που δείχνει σαν να αλλάζει διαρκώς όψεις όσο το διασχίζετε, αλλά θα μπορέσετε να μοιράσετε αρμονικά και τον διαθέσιμο χρόνο σας. Ώστε να συστηθείτε επαρκώς με την Οικία του Μωχάμετ Άλη στην Καβάλα, με τα πλακόστρωτα σοκάκια της παλιάς Ξάνθης, με το εντυπωσιακό «πλωτό» μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στο Πόρτο Λάγος, αλλά και με τον Φάρο της Αλεξανδρούπολης ή με την Παναγία Κοσμοσώτειρα των Φερών, μεταξύ πολλών ακόμα αξιοθέατων, που χαρακτηρίζουν την Ανατολική Μακεδονία & Θράκη.

15+1 ξεχωριστά αξιοθέατα

Μεσαιωνικό Φρούριο Καβάλας (Καβάλα): Χτισμένο τον 15ο αιώνα, στην κορυφή της χερσονήσου της Παναγίας, επάνω στα ερείπια της Βυζαντινής Ακρόπολης. Σήμερα είναι ένα από τα πιο έντονα στοιχεία της εικόνας της πόλης.

Οικία Μωχάμετ Άλη (Καβάλα): Εδώ γεννήθηκε και έζησε μέχρι την ηλικία των τριάντα χρονών ο μετέπειτα κυβερνήτης της Αιγύπτου, διάσημος από τα χρόνια της Επανάστασης του 1821. Η οικία του Μωχάμετ Άλη λειτουργεί πλέον ως μουσείο.

Ιμαρέτ (Καβάλα): Μουσουλμανικό ίδρυμα με θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Μέχρι το 1902 λειτούργησε ως ισλαμικό ιεροδιδασκαλείο και τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε πολυτελές ξενοδοχείο.

Βαπτιστήριο Λυδίας (Καβάλα): Βρίσκεται στον Ζυγάκτη ποταμό, δυτικά των αρχαίων Φιλίππων, στο σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος βάπτισε την πρώτη Ελληνίδα και Ευρωπαία χριστιανή, τη Λυδία Φιλιππησία.

Καμάρες – Υδραγωγείο (Καβάλα): Σήμα κατατεθέν της πόλης. Χτίστηκε στα μέσα του 16ου αιώνα από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή και από αυτό υδροδοτούνταν τόσο το φρούριο, όσο και η γύρω περιοχή.

Καπναποθήκες – Δημαρχείο (Καβάλα): Οι καπναποθήκες μαρτυρούν την εποχή που η πόλη ήταν το μεγαλύτερο κέντρο επεξεργασίας καπνού και των ανάλογων εξαγωγών. Σήμερα, το Δημαρχείο στεγάζεται σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα της Καβάλας.

Παλαιά Πόλη Ξάνθης (Ξάνθη): Αποτελεί στολίδι της πόλης και μέρος που μαγνητίζει τους επισκέπτες. Πλακόστρωτα σοκάκια, παραδοσιακά σπίτια, νεοκλασικά και μικροί κήποι ταξιδεύουν τους επισκέπτες πίσω στον χρόνο.

Οικία Μάνου Χατζιδάκι (Ξάνθη): Η οικία όπου γεννήθηκε κι έζησε τα πρώτα του χρόνια ο κορυφαίος Έλληνας μουσικοσυνθέτης, με τις εξαιρετικές τοιχογραφίες σε όλους τους χώρους, αποτελεί στολίδι μεγάλης αξίας για την πόλη.

Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης (Ξάνθη): Στεγάζεται στην «Καπναποθήκη Οθωμανικού Μονοπωλίου Ρεζή» και με τις δράσεις του στοχεύει στην ανάδειξη του πολιτισμικού κεφαλαίου της περιοχής, με παράλληλη ανάπτυξη υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού.

Πλατεία Ωρολογιού Ξάνθης (Ξάνθη): Ο Πύργος του Ρολογιού είναι μνημείο που βρίσκεται στην πλατεία Δημοκρατίας, την κεντρική πλατεία της πόλης. Κατασκευάστηκε το 1859 από τον πλούσιο Μουσουλμάνο της περιοχής, Χατζή Εμίν Αγά.

Μοναστήρι Αγίου Νικολάου, Πόρτο Λάγος (Ξάνθη): Το λεγόμενο «πλωτό μοναστήρι», μετόχι της Μονής Βατοπαιδίου, είναι χτισμένο πάνω σε δύο μικρά νησάκια στη λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος. Μια ξύλινη πεζογέφυρα τα συνδέει με τη στεριά.

Βυζαντινό Φρούριο Κομοτηνής (Ροδόπη): Το Φρούριο της Κομοτηνής, γνωστό και ως Βυζαντινό Τείχος Κομοτηνής, είναι μια οχύρωση η οποία ανεγέρθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. Eρείπια της βρίσκονται στο σημερινό κέντρο της πόλης.

«Σπαθί» – Δημοτικό Πάρκο Κομοτηνής (Ροδόπη): Το «Σπαθί» αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης. Πρόκειται για το κεντρικό ηρώο, που αποτελείται από μία επιβλητική ψηλή μαρμάρινη στήλη, η οποία φέρει επάνω της χάλκινο ομοίωμα ξίφους.

Εσκί Τζαμί Κομοτηνής (Ροδόπη): Το Παλαιό Τέμενος είναι ένα οθωμανικό μνημείο το οποίο χρονολογείται στις αρχές του 17ου αιώνα. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, κοντά στο Ιμαρέτ.

Φάρος Αλεξανδρούπολης (Έβρος): O γαλλικής αρχιτεκτονικής φάρος δεσπόζει στην παραλιακή οδό και αποτελεί σύμβολο για την πόλη. Χτίστηκε το 1880 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών και έχει ύψος 18 μέτρων.

Παναγία Κοσμοσώτειρα Φερών (Έβρος): Η μονή ιδρύθηκε το 1152 από τον σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό και περιλαμβάνει φρουριακό περίβολο (τείχη, πύργους, πύλη) και καθολικό με πεντάτρουλη στέγαση.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Αστικός τουρισμός