Θρησκεία

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:52:53 +0000

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:52

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

Κάποιες φορές ξεχνάμε ή υποτιμούμε το ότι η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη αποτέλεσε τη βάση για τη διάδοση του Χριστιανισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη και ότι εδώ βρίσκονται σε λειτουργία ή σε μνημειακή μορφή, μοναστήρια και ναοί, από τα παλαιότερα στην Ευρώπη με μεγάλη πνευματική αξία και παράδοση για τον Χριστιανισμό. Η επισκεψιμότητα τους, με βάση την πίστη, την πνευματική ανύψωση και αναζήτηση, είναι το κυρίαρχο, προσφέρει όμως ευκαιρίες να ωφεληθούν περαιτέρω και οι τοπικές κοινωνίες. Συμβαίνει σε παγκόσμιο επίπεδο, προσφέρει έσοδα για να συντηρηθούν οι χώροι αλλά και εισόδημα σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας που διαβιώνει γύρω από αυτά τα θρησκευτικά μνημεία. Δεν πρέπει να το υποτιμήσουμε ή να το αγνοήσουμε.

Πλησιάζοντας στα Χριστούγεννα είναι επίκαιρο να θυμηθούμε γιατί ο λεγόμενος θρησκευτικός τουρισμός μπορεί να αποτελέσει μία παράμετρο που μπορεί να αποδώσει πρόσθετα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την περιοχή μας. Οι επισκέπτες – προσκυνητές, είναι καταναλωτές προϊόντων και υπηρεσιών µε συνέπεια να απασχολείται ένας μεγάλος αριθμός επαγγελματιών. Παράλληλα, ο θρησκευτικός τουρισμός, όπως και οι άλλες μορφές του ονοµαζόµενου «εναλλακτικού τουρισμού», δηλαδή του τουρισμού που ακολουθεί διαφορετικό τρόπο οργάνωσης από αυτόν του μαζικού τουρισμού και στηρίζεται κατά κανόνα στην αξιοποίηση διαφορετικών πόρων από το κυρίαρχο μοντέλο τουρισμού (ήλιος – θάλασσα) µε ήπιο και αειφόρο τρόπο, αποτελεί ένα υπολογίσιμο τµήµα της τουριστικής αγοράς και μάλιστα είναι το τμήμα που εμείς στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη μπορούμε να υπηρετήσουμε και έχουμε περισσότερο ανάγκη να αναπτύξουμε. Πρόσθετα υπάρχουν μορφές του εναλλακτικού τουρισμού, οι οποίες μπορούν να συνδυασθούν µε τον θρησκευτικό τουρισμό, όπως ο πολιτιστικός, ο αγροτουρισµός, ο εκπαιδευτικός, ο επιστημονικός, ο ορεινός, ο χειμερινός και ο περιηγητικός τουρισμός.

Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποιους εμβληματικούς θρησκευτικούς χώρους που έχουμε εδώ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και μπορούν να είναι η βάση για να αναπτύξουμε περαιτέρω και το θρησκευτικό τουρισμό:

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη

Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, Δράμα: Στο Συνοικισμό Πρασινάδας, στους πρόποδες του βουνού Παγκάλου, δεσπόζει η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Είναι χτισμένη στα χαλάσματα Βυζαντινού Μοναστηριού, που βρισκόταν θαμμένο εκεί επί 8 αιώνες (485μ.Χ-1204μ.Χ.) χωρίς να γνωρίζει κάποιος την ύπαρξή του. Στην τοποθεσία όπου υπάρχει πλέον το σημερινό μοναστήρι βρέθηκαν λείψανα αγίων, μαρτυρησάντων υπό τους σταυροφόρους το 1204 μ.Χ. κατά την 4η σταυροφορία.

Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος, Δράμα: Στο συνοικισμό των Ταξιαρχών Δράμας (Σίψα) είναι χτισμένη η Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος. Ο μακαριστός πατήρ Γεώργιος Καρσλίδης (1901 – 1959) υπήρξε ο πρώτος «οικιστής» της μονής κατά το έτος 1930. Στο χώρο της Μονής βρίσκεται ο τάφος του Αγίου. Στις μέρες μας στη Μονή ανθεί μια πολυπληθής γυναικεία αδελφότης μοναζουσών που μετά από πολλά χρόνια αποφάσισε να έρθει και να επανδρώσει το ταπεινό ασκητήριο του Αγίου.

Η διάδοση του Χριστιανισμού στην Ευρώπη αρχίζει εδώ κι εδώ βαπτίζεται από τον Απόστολο Παύλο η Λυδία, η πρώτη Χριστιανή στην Ευρώπη

Βαπτιστήριο Λυδίας – Βασιλική Α’ , Καβάλα: Στη σημερινή Λυδία Καβάλας, βρίσκεται το σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος βάφτισε την πρώτη Χριστιανή της Ευρώπης, τη Λυδία. Κάθε χρόνο στην γιορτή της Αγίας Λυδίας της Φιλιππισίας στις 20 Μαΐου γίνονται βαφτίσεις χριστιανών. Σχεδόν δίπλα βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων με τη Βασιλική Α’. Πρόκειται για μία από τις μεγαλοπρεπέστερες βασιλικές κατά τους χρόνους της λειτουργίας της με έτος ίδρυσης περί το 500 μ.Χ. Σε καλή κατάσταση διατηρείται το βαπτιστήριο αλλά και η κρύπτη όπου φυλακίσθηκε ο Απόστολος Παύλος.

Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, Καβάλα: Στο Παγγαίο όρος, φιλοξενείται εδώ και 16 αιώνες το αρχαιότερο μοναστηριακό κτίσμα της Μακεδονικής γης, η Ιερά Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου της Εικοσιφοινίσσης. Κατά την παράδοση ο επίσκοπος Φιλίππων Σώζων ίδρυσε ναό και μοναστικό οικισμό στη θέση Βίγλα, 50 μέτρα ανατολικά της σημερινής Μονής. Το 518 μ.Χ. φτάνει στο Παγγαίο από τα Ιεροσόλυμα, ο Άγιος Γερμανός, ο οποίος και ξεκινά την ανοικοδόμηση του Μοναστηριού στη σημερινή του θέση.

Στην είσοδο της Ευρώπης, στο βορειοανατολικό τμήμα της Ελλάδας, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, το Βορρά και το Νότο

Ιερά Μονή Αγίου Σίλα, Καβάλα: Κατά την παράδοση στο σημείο αυτό κάθισαν να ξεκουραστούν ο Απόστολος Παύλος και οι συνεργάτες του Σίλας, Τιμόθεος και Λουκάς. Αυτό εξάλλου αναφέρει και η μαρμάρινη στήλη που βρίσκεται σήμερα μπροστά και λίγο αριστερά από το Καθολικό της μονής.

Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου, Νέα Καρβάλη Καβάλας: O Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου Νέας Καρβάλης βρίσκεται 10 χιλιόμετρα από την πόλη της Καβάλας. Χτίσθηκε εδώ προς τιμήν του Αγίου και μεγάλου Ιεράρχη. Είναι ιδίου αρχιτεκτονικού ρυθμού όπως του Γκέλβερι της Μικράς Ασίας. Ο Ναός είναι αφιερωμένος στον διαπρεπή λόγιο Γρηγόριο Θεολόγο ή Ναζιανζηνό και από το 1924 φυλάσσεται εδώ το σεπτό σκήνωμα του, τοποθετημένο σε χρυσή λάρνακα.

Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, Θάσος: Η γυναικεία Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Στη θέση αυτή ο ασκητής Λουκάς, υπακούοντας στο πρόσταγμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, έχτισε το 1110 μ.Χ. μικρό εκκλησάκι μέσα στο οποίο ανέβλυσε αγίασμα. Μετά από χρόνια στην εκκλησία κατέληξε ο Τίμιος Ήλος (το καρφί που μπήκε στο δεξί χέρι του Εσταυρωμένου Χριστού). Η χάρη του Αρχαγγέλου και η μοναδικότητα του Τιμίου Ήλου είναι αιτία μεγάλης προσέλευσης προσκυνητών.

Ιδιαίτερης καλαισθησίας μοναστήρια και ναοί του Χριστιανισμού, με ιστορία που μας πηγαίνει στους πολύ παλιούς καιρούς, στέκονται ακλόνητα σε πολλά σημεία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

Ιερά Μονή Παναγίας Καλαμούς, Ξάνθη: Το μοναστήρι βρίσκεται βόρεια της Ξάνθης επάνω σε ένα βράχο που δεσπόζει στην χαράδρα του Κοσύνθου. Ο ναός τιμάται στην κοίμηση της Θεοτόκου, εορτάζει όμως στις 23 Αυγούστου, κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως. Το όνομα της Μονής προέρχεται από την εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας μέσα σε καλαμώνα, στην παράχθια περιοχή του ποταμού Κόσυνθου.

Ιερά Μονή Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, Ξάνθη: Στις παρυφές του ορεινού όγκου, σε εξαιρετικά θαυμάσια θέση, πάνω ακριβώς από τη Ξάνθη, βρίσκεται η Παναγία η Αρχαγγελιώτισσα. Το μοναστήρι κατά μια εκδοχή πήρε το όνομα του από την μικρή θαυματουργή εικόνα του 16ου αιώνα που παριστάνει την Θεοτόκο να παραστέκεται από τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ και η οποία έχει την επιγραφή «Αρχαγγελιώτισσα». Γιορτάζει στις 15 Αυγούστου όπου πραγματοποιείται πανθρακικό προσκύνημα. Στην ανατολική πτέρυγα της Μονής στεγάζεται το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητροπόλεως Ξάνθης.

Μονή Αγίου Νικολάου, Ξάνθη Πόρτο-Λάγος: Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου. Βρίσκεται στη νησίδα της λιμνοθάλασσας Βιστωνίδας κοντά στον ψαράδικο οικισμό Πόρτο – Λάγος. Η σπουδαία θρησκευτική και ιστορική του αξία, η πλούσια Αγιορείτικη κληρονομιά και η φυσική ομορφιά που το περιβάλλει μέσα στον βιότοπο της λίμνης Βιστωνίδας, το καθιστούν πόλο έλξης πολλών προσκυνητών επισκεπτών.

Επισκοπικός ναός, Πολύστυλο Αβδήρων: Πρόκειται για τρίκλιτη μεσοβυζαντινή βασιλική που αποτελείται από ανοικτή στοά, νάρθηκα, κυρίως ναό, που διαιρείται σε κλίτη με ισχυρούς πεσσούς, και ιερό. Το δάπεδο αποτελείτο από ανισομεγέθεις μαρμάρινες πλάκες και κάτω από αυτό βρέθηκαν τάφοι σύγχρονοι ή και μεταγενέστεροι του ναού. Στη βορειοδυτική γωνία του ναού προσκολλάται ένα τετράγωνο δωμάτιο που ερμηνεύθηκε ως επισκοπείο. Η ίδρυση του επισκοπικού ναού ανάγεται στον 9ο αι. και η καταστροφή του στα μέσα του 14ου αι. Ο ναός θεμελιώθηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερης τρίκλιτης βασιλικής, τμήματα της οποίας είναι ορατά στο κεντρικό και νότιο κλίτος. Σε αυτήν ανήκει και το προσαρτημένο στη βοριοανατολική γωνία του επισκοπικού ναού βαπτιστήριο με οκταγωνικό σχήμα και κτιστή κολυμβήθρα στο σχήμα του σταυρού στο εσωτερικό του. Στη βόρεια πλευρά βρέθηκε ζωγραφιστός ένσταυρος ρόδακας, που χρονολογείται στα τέλη του 11ου- αρχές 12ου αι. και σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αβδήρων.

Φάροι μιας θρησκευτικής ιστορίας χιλίων χρόνων, οι εκκλησίες της περιοχής μαρτυρούν την παρουσία και τη μακρόχρονη παράδοση του ορθόδοξου χριστιανισμού στην περιοχή από την εποχή του Βυζαντίου

Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος, Κομοτηνή: Κατά την παράδοση η ιερά εικόνα της Παναγίας φανερώθηκε (εξ ου και Φανερωμένη) πριν από τριακόσια χρόνια στον Οθωμανό κύριο της γης, ο οποίος για τρεις μέρες έβλεπε φωτεινό όραμα ένα Σταυρό στην κορυφή ενός δέντρου. Ακολούθως, κατ’ εντολή της Παναγίας, ενημέρωσε το Μητροπολίτη και έσκαψαν στη ρίζα του δέντρου όπου βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα. Στην περιοχή αυτή χτίζεται η Μονή της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος όπου και εγκαθίσταται σε μαρμάρινο θρόνο η θαυματουργή εικόνα. Στις 23 Αυγούστου, ημέρα εορτασμού της, λαμβάνει χώρα πανθρακικής εμβέλειας προσκύνημα.

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Κομοτηνή: Βρίσκεται στη πόλη της Κομοτηνής, στο εσωτερικό του φρουρίου στην ανατολική του πλευρά. Χτίστηκε την εποχή της τουρκοκρατίας (1800) πάνω στα θεμέλια βυζαντινού ναού, για το οποίο έχουμε αναφορά στα 1548. Ο ναός στην σημερινή του μορφή είναι αναστηλωμένος και έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Σημαντική από καλλιτεχνική άποψη είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που χρονολογείται μεταξύ 15ου και 16ου αιώνα, καθώς και το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι της.

Εκκλησιαστικό Μουσείο, Κομοτηνή: Ο χώρος του οθωμανικού Ιμαρέτ, όπου άλλοτε φαίνεται να υπήρχε ναός της Αγίας Σοφίας, είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους και στεγάζει σήμερα το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Κομοτηνής. Τα εκθέματα του τοποθετούνται χρονικά από τον 16ο αι. έως τις αρχές του 20ου αι. και αποτελούν μάρτυρες της μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής τέχνης της περιοχής.

Το Παπίκιο δεσπόζει στο δυτικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης και κυρίως τον 11ο και 12ο αιώνα αποτελούσε ένα από τα πιο αξιόλογα μοναστικά κέντρα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Σήμερα υπάρχει η Μονή Καυσοκαλύβη, βορειότερα της οποίας υπάρχουν τα ερείπια της βυζαντινής Μονής Παναγίας της Ελεούσας. Κι αυτός είναι μόνο ένας από τους «θαμμένους» θρησκευτικούς θησαυρούς της ευρύτερης περιοχής, καθώς σύμφωνα με ιστορικούς η μοναστική πολιτεία του Παπικίου Όρου «κρύβει» έως και 360 μοναστήρια και κελιά μοναχών.

Λόγω της γειτνίασης με την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εύλογα η Θράκη και η Ανατολική Μακεδονία είναι γεμάτη από σημαντικά λατρευτικά μνημεία

Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας, Κορνοφωλιά Σουφλίου: Η Παναγία η Πορταΐτισσα, υπήρξε μεγάλο θρησκευτικό και πνευματικό κέντρο καθώς λειτουργούσε σχεδόν σαν κρυφό σχολείο κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στη Μονή φυλάσσεται αντίγραφο ξακουστής εικόνας της Παναγίας του Αγίου Όρους, καθώς και λείψανα του ποδιού του Αγίου Χαραλάμπους.

Ναός της Παναγίας της Κοσμοσώτειρας, Φέρες: Η Παναγία η Κοσμοσώτηρα στις Φέρες, θεωρείται ένα από το καλύτερα δείγματα της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης στον ελλαδικό χώρο. Σώζονται ως τις μέρες μας τμήμα των φρουριακών τειχών, ερείπια πύργων, μέρος του υδραγωγείου ενώ σε άριστη κατάσταση σώζεται και ο ναός. Εντυπωσιάζουν οι διασωζόμενες στο εσωτερικό του ναού τοιχογραφίες με παραστάσεις αγίων, ιεραρχών κ.α.

Σπήλαιο Αγίων Θεοδώρων, Αλεξανδρούπολη: Μερικά χιλιόμετρα Β.Δ. του Άβαντα, σχεδόν δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή Αλεξανδρου-πόλεως – Κομοτηνής υπάρχει ένα σπήλαιο μέσα στο οποίο διαμορφώνεται ένα παλαιό ασκητήριο με τοιχογραφίες, η μικρή εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων. Η σωζόμενη τοιχογράφηση χρονικά φαίνεται να καλύπτει διάφορες περιόδους, κυρίως όμως διακρίνονται δυο φάσεις που ανήκουν στον 11ο και 13ο αιώνα. Στα τοιχώματα του σπηλαίου, παρά τους βανδαλισμούς, μπορεί ακόμη ο επισκέπτης να διακρίνει της εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες. Η πρόσβαση γίνεται διασχίζοντας αγροτικό δρόμο μέσα από μία καταπληκτική διαδρομή με πολλά ρέματα και φυσική ομορφιά.

Μοναστήρια, ναοί και θρησκευτικά μνημεία μαρτυρούν την επιμονή στη πίστη και την παράδοση. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού

Εκκλησία Παναγίας Κρημνιώτισσας: Στη νότια πλευρά της Σαμοθράκης βρίσκεται το μικρό εκκλησάκι της Παναγίας Κρημνιώτισσας. Η παράδοση για την δημιουργία της εκκλησίας αναφέρει ότι την περίοδο της εικονομαχίας (730 – 843 μ.Χ.) τα κύματα ξέβρασαν στην παραλία μία εικόνα της Παναγίας. Οι κάτοικοι της περιοχής την τοποθέτησαν εκεί κοντά όμως αυτή εξαφανίστηκε και βρέθηκε μετά από καιρό σε κάποιο ύψωμα λίγο πιο πάνω. Στο σημείο που ξαναβρέθηκε η εικόνα χτίσθηκε το εκκλησάκι.

Στασίδι Αποστόλου Παύλου, Σαμοθράκη: Η Σαμοθράκη ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος το οποίο επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος. Τα τέσσερα μεγάλα ψηφιδωτά αναπαριστάνουν το πέρασμα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου από το νησί το 49 μ.Χ.. Στο κέντρο υπάρχει μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες το αποστολικό χωρίο από τις Πράξεις των Αποστόλων το οποίο μαρτυρεί το γεγονός. Σύμφωνα με το κείμενο ο Απόστολος Παύλος ευρισκόμενος στην Τρωάδα είδε ένα όραμα, στο οποίο ένας άνδρας Μακεδόνας τον καλούσε να αφήσει την Ασία, να περάσει στην Ευρώπη και να κηρύξει το Ευαγγέλιο στην Ελλάδα. Ο Παύλος τότε με ένα πλοιάριο πέρασε στην Σαμοθράκη κοιμήθηκε εκεί για μία ημέρα και την επόμενη μετέβη στην Νεάπολη τη σημερινή Καβάλα.

Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό από τα παραπάνω, που αποτελούν συνοπτική μόνο αναφορά και όχι πλήρη, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού, με μνημεία, εκκλησίες και μοναστήρια από τα παλαιότερα στην Ευρώπη, που δηλώνουν την υπερχιλιετή παράδοση και παρουσία της Ορθοδοξίας.

Είναι χρέος μας να το κάνουμε ευρύτερα γνωστό και να τους αποδώσουμε την ιστορική, πνευματική και θρησκευτική αξία που τους αναλογεί με την παγκόσμια απήχηση που τους πρέπει. Το πρώτο βήμα είναι όλοι εμείς να το επικοινωνήσουμε στο κοινωνικό μας περίγυρο, ας ξεκινήσουμε από αυτό.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτιστική κληρονομιά

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:36:26 +0000

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:36

Τα χριστουγεννιάτικα έθιμα στην ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Τα έθιμα και οι παραδόσεις των Χριστουγέννων είναι μια “κλωστή” που μας συνδέει με τους προγόνους μας, η τήρηση τους και η δημιουργία νέων αναμνήσεων με βάση όσα μας έμαθαν οι παππούδες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι των Χριστουγέννων. Οι νεότεροι στην ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη διατηρούν ζωντανά τα έθιμα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς που έφεραν μαζί τους οι παππούδες τους.

Η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς αποτελεί μια ευκαιρία για πολλούς ανθρώπους, και ειδικότερα για τους απογόνους ταυτών που μετεγκαταστάθηκαν σε περιοχές της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, να κρατήσουν ζωντανές τις παραδόσεις των προγόνων τους και να τις μεταφέρουν, αναλλοίωτες, από γενιά σε γενιά.

Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα κάποια από τα έθιμα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, όπως το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και η μεταφορά μιας πέτρας – συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας – στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά. Επίσης, πολλές οικογένειες μαγειρεύουν για το χριστουγεννιάτικό μεσημεριανό τραπέζι σπλήνα γεμιστή με κιμά και ρύζι και κουκουνάρια, ένα παραδοσιακό φαγητό που μαγειρεύονταν κυρίως από τις νοικοκυρές στο Μυριόφυτο της Ανατολικής Θράκης.

Στη δημοτική κοινότητα Μυρτοφύτου του δήμου Παγγαίου, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς συνηθίζεται αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά να συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία. Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

Στην δημοτική κοινότητα Ποδοχωρίου του δήμου Παγγαίου, την πρώτη ημέρα κάθε νέου χρόνου διατηρούν ακόμα αναλλοίωτο το έθιμο του «ποδαρικού», όπου τα πιο μικρά παιδιά επισκέπτονται όλα τα σπίτια του οικισμού μπαίνοντας μέσα σε αυτά με το δεξί πόδι, λένε ευχές στους νοικοκύρηδες του σπιτιού και δέχονται γλυκά και δώρα.

Στο νησί της Θάσου οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο, το σπόρδισμα των φύλλων. Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μια ευχή, χωρίς όμως να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

Από την παραμονή των Χριστουγέννων ένα ακόμη έθιμο αναβιώνει στην πόλη της Καβάλας και συγκεκριμένα στον οικισμό της Νέας Καρβάλης. Πρόκειται για την επίσκεψη του Καππαδόκη Άη Βασίλη που ολοκλήρωσε το μεγάλο του ταξίδι από την Καισαρεία φθάνοντας στο λαογραφικό χωριό «Ακόντισμα», όπου θα παραμείνει μέχρι την τελευταία μέρα του έτους.

Τέλος, στα Άβδηρα της Ξάνθης, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ορισμένες νοικοκυρές δε ζυμώνουν βασιλόπιτα, αλλά, ανοίγουν φύλλο και παρασκευάζουν μία πίτα με πράσο, κιμά και μπαχαρικό κύμινο. Μέσα στην πρασόπιτα βάζουν το φλουρί. Η πίτα ψήνεται σε παραδοσιακό ταψί, που ονομάζεται σινί και τα παλιότερα χρόνια σερβίρονταν πάνω σε χαμηλό ξύλινο τραπέζι, το σορβά.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτισμός και Εκδηλώσεις

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:19:00 +0000

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:19

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Οι ημέρες των εορτών είναι ημέρες αφιερωμένες στην παράδοση και τα βεβαίως στα ήθη και τα έθιμα, όπως και στις πατροπαράδοτες παραδόσεις. Τα ήθη και τα έθιμα ενός τόπου μαρτυρούν τις βαθύτερες ανησυχίες των ανθρώπων, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στο πέρασμα των χρόνων.

Όπως είναι γνωστό, τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά εορτάζονται με ποικίλους τρόπους σε διάφορες περιοχές της χώρας. Άλλωστε, τα ήθη και τα έθιμα του κάθε τόπου «χρωματίζουν» τις γιορτινές αυτές ημέρες και αποτελούν μία όαση χαράς για μικρούς και μεγάλους.

Στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης οι κάτοικοι -η πλειονότητα των οποίων έχουν τις ρίζες τους στον Πόντο και τη Μικρά Ασία- γνωρίζουν πώς να διατηρούν ζωντανές τις παραδόσεις κυρίως μέσα από τη νέα γενιά.

Από ολόκληρη την ανατολική Μακεδονία, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτιστική παράδοση της Δράμας, με την πλούσια λαογραφία, τα ήθη τα έθιμα, τις γιορτές και τα διονυσιακά δρώμενα που πραγματοποιούνται όλες τις εποχές του χρόνου.

Στη Δράμα, οι Μωμόγεροι, ένα είδος λαϊκού παραδοσιακού θεάτρου, αναβιώνει στην Καλλίφυτο, όπου υπάρχουν πρόσφυγες από τον Πόντο. Η ονομασία Μωμόγεροι προέρχεται από τις λέξεις μίμος και γέρος, από τις μιμητικές κινήσεις που κάνουν οι πρωταγωνιστές με μορφή γεροντικών προσώπων. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται όλο το Δωδεκαήμερο (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Θεοφάνια).

Στην Καλή Βρύση Δράμας το πανάρχαιο πνεύμα είναι ζωντανό. Κυρίαρχο στοιχείο τα Μπαμπούγερα, άνθρωποι μεταμφιεσμένοι που το τριήμερο 6-7-8 Ιανουαρίου κάνουν την εμφάνισή τους στους δρόμους του χωριού. Ένα δρώμενο που έχει τις ρίζες του στη λατρεία του θεού Διόνυσου.

Στο νησί της Θάσου οι οικογένειες κρατούν ένα πολύ παλιό έθιμο είναι το σπόρδισμα των φύλλων και γίνεται ως εξής: Κάθονται όλοι γύρω από το αναμμένο τζάκι, τραβούν την ανθρακιά (θράκα) προς τα έξω και ρίχνουν γύρω στα αναμμένα κάρβουνα, φύλλα ελιάς, βάζοντας στο νου τους από μία ευχή, χωρίς να την πουν στους άλλους. Όποιου το φύλλο γυρίσει περισσότερο, εκείνου θα πραγματοποιηθεί και η ευχή του.

Στο Δημοτικό Διαμέρισμα Μυρτοφύτου στη δυτική ακτή της Καβάλας, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς αναβιώνει ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία. Τα αγόρια που θα φύγουν στρατιώτες μέσα στη νέα χρονιά συγκεντρώνουν μεγάλες στοίβες από ξύλα στην πλατεία.

Την παραμονή του νέου χρόνου θα ανάψουν μια εντυπωσιακή φωτιά ψέλνοντας τα κάλαντα. Στις δώδεκα ακριβώς, με το χτύπημα του ρολογιού της εκκλησίας, ξεκινάει ένα παραδοσιακό γλέντι με τσίπουρο και γλυκά.

Στην πόλη της Καβάλας, πολλοί κάτοικοι διατηρούν ακόμα κάποια από τα έθιμα που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, όπως το σπάσιμο του ροδιού μπροστά στην είσοδο του σπιτιού για καλή τύχη, αλλά και η μεταφορά μίας πέτρας -συνήθως από το μικρότερο μέλος της οικογένειας- στο εσωτερικό του σπιτιού για να είναι στέρεο το σπίτι και γερή ολόκληρη η οικογένεια τη νέα χρονιά.

Στο δημοτικό διαμέρισμα Ποδοχωρίου στα δυτικά της Καβάλας, την πρώτη ημέρα κάθε νέου χρόνου διατηρούν ακόμα αναλλοίωτο το έθιμο του «ποδαρικού», όπου τα πιο μικρά παιδιά επισκέπτονται όλα τα σπίτια του οικισμού μπαίνοντας μέσα σε αυτά με το δεξί πόδι, λένε ευχές στους νοικοκύρηδες του σπιτιού και δέχονται γλυκά και δώρα.

Στα Άβδηρα της Ξάνθης, την παραμονή της Πρωτοχρονιάς ορισμένες οικογένειες δε ζυμώνουν βασιλόπιτα, αλλά, ανοίγουν φύλλο και παρασκευάζουν μία πίτα με πράσο, κιμά και μπαχαρικό κύμινο. Μέσα στην πρασόπιτα βάζουν το φλουρί. Η πίτα ψήνεται σε παραδοσιακό ταψί το σινί και τα παλιότερα χρόνια σερβίρονταν πάνω σε χαμηλό ξύλινο τραπέζι, το σορβά.

Η βασιλόπιτα σε πολλά μέρη της Ροδόπης και του Έβρου, αντί για έναν παρά περιέχει διάφορα σημαδάκια (π.χ. φασόλι, κλαδάκι, σταφίδα, τυρί), όσα τα μέλη της οικογένειας και πλάθεται από πριν, έτσι που να μπορεί να χωριστεί σε ισάριθμα κομμάτια.

Κόβεται την παραμονή το βράδυ και μοιράζεται στα μέλη της οικογένειας. Το κάθε μέλος ανάλογα με το σημαδάκι που θα του τύχει, θα έχει μέσα στη χρονιά και τα ανάλογα καθήκοντα (π.χ. άλλος να ευθύνεται για το αμπέλι, άλλος για τα ζώα κ.ο.κ.).

Σε όλα τα σπίτια της Σαμοθράκης, έχουν μέλι με καρύδια και λουκουμάδες. Το βράδυ λίγο πριν έρθει ο νέος χρόνος, όλα τα μέλη της οικογένειας ρίχνουν ξερά φύλλα ελιάς στα κάρβουνα που καίνε στη φωτιά του τζακιού, κάνοντας ευχές. Αν το λιόφυλλο αναποδογυρίσει πάνω στα κάρβουνα η ευχή θα πραγματοποιηθεί.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτισμός και Εκδηλώσεις

Ανατολική Μακεδονία

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:11:38 +0000

Ανατολική Μακεδονία soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:11

Από την ατμοσφαιρική Καβάλα, με το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και τα νεανικά στέκια, μέχρι την έξω καρδιά Δράμα (ορμητήριο για σκι στο Φαλακρόα) και από το ανερχόμενο Παγγαίο με τους Δρόμους του Κρασιού μέχρι τη γαλήνια γοητεία και τις γευστικές εκπλήξεις με τοπικό χρώμα της λίμνης Κερκίνη, η Ανατολική Μακεδονία δεν περιγράφεται σε λίγες λέξεις, ούτε χωράει μόνο σε ένα ταξίδι. Οι φυσιολάτρες θα βρείτε τον παράδεισό σας στον Νομό Δράμας με δραστηριότητες στον Νέστο, αυτοκινητάδες και πεζοπορίες σε καταρράκτες και παρθένα δάση. Ακόμη και οι Σέρρες, που δεν θεωρούνται βασικός ταξιδιωτικός προορισμός, κρύβουν σημαντικά αξιοθέατα για τους λάτρεις της Ιστορίας αλλά και του θρησκευτικού τουρισμού, ένα ανερχόμενο χιονοδρομικό και ιδιαίτερες ομορφιές για όσους θέλουν να τις ανακαλύψουν. Τέλος, η αγαπημένη των οικογενειών Θάσος –κεφάλαιο από μόνη της– παραμένει χαμηλών τόνων και υψηλών απολαύσεων.

Project Category

Tags

Δραστηριότητες και Αθλητισμός

Πολιτιστική κληρονομιά

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 11:58:19 +0000

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται soliddop Mon, 01/27/2025 - 13:58

Στα ίχνη εξωστρέφειας του μουσουλμανικού μυστικιστικού τάγματος

Την πρώτη φορά που η Αϊσέ Καραχουσεΐν είδε κίτρινα τριαντάφυλλα ήταν 6 ετών. Είχε πάει με τον πατέρα της στο Κέντρο Υγείας στο Σουφλί, την πόλη του Εβρου στα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας που ήταν γνωστή για τη βιομηχανία μεταξιού της. Για την Αϊσέ, έγινε ο τόπος που οι άνθρωποι είχαν αυτό το όμορφο λουλούδι. «Γύρισα στο χωριό και νόμιζα ότι όλοι οι Χριστιανοί έχουν κίτρινα τριαντάφυλλα», λέει στην «Κ».

Το χωριό στο οποίο αναφέρεται είναι η Ρούσσα, ένα χωριό του Εβρου στο οποίο ζουν μέλη της κοινότητας των Αλεβιτών – Μπεκτασήδων –σήμερα υπολογίζονται σε περίπου 3.500–, στην οποία ανήκει και η Αϊσέ Καραχουσεΐν. Οι Μπεκτασήδες είναι ένα μουσουλμανικό μυστικιστικό τάγμα, το οποίο ανήκει στο δόγμα των Αλεβιτών. Eίναι σιίτες μουσουλμάνοι που πίνουν αλκοόλ, δεν νηστεύουν στο Ραμαζάνι, και πολύ συχνά θεωρούνται αιρετικοί. Φοβούμενοι δυνητικές διώξεις, καθώς ιστορικά αισθάνονταν ανασφάλεια ανάμεσα στους σουνίτες, οι Αλεβίτες της Θράκης ζούσαν για χρόνια όσο το δυνατόν πιο αθόρυβα και απομονωμένα γινόταν. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’90, στη Ρούσσα δεν μπορούσες να πας χωρίς την επίδειξη ταυτοποιητικών εγγράφων.

«Οταν ήμουν πολύ μικρή», αφηγείται η κ. Καραχουσεΐν, «νόμιζα πως όλος ο κόσμος είναι Μπεκτασήδες». Από το χωριό δεν έφευγαν εκτός αν ήταν ανάγκη, όπως όταν χρειάστηκε να πάει στο Σουφλί, και δεν συναναστρεφόταν με κόσμο εκτός της κοινότητας. «Οταν ήμασταν μικροί, μας έλεγαν “μην πείτε ότι είστε Μπεκτασήδες”», σημειώνει. «Είμαστε μια μειονότητα μες στη μειονότητα, κι επειδή είμαστε και μακριά από την Αθήνα και τις μεγάλες πόλεις, είμαστε λίγο ξεχασμένη κοινότητα, μέχρι πρόσφατα δεν βγαίναμε έξω, δεν τολμούσαμε», λέει στην «Κ» ένα άλλο μέλος της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης, η Αϊσέ Καρά.

Η εξωστρέφεια της κοινότητας έγινε ακόμη μεγαλύτερη με το πρώτο διεθνές συμπόσιο για τον Αλεβιτισμό – Μπεκτασισμό στην Ελλάδα, με τίτλο «Μπεκτασήδες και Αλεβίτες στα Βαλκάνια και την Ανατολή». Το διοργάνωσε το Ερευνητικό Κέντρο MOHA στο ξενοδοχείο «Ιμαρέτ» στην Καβάλα, ένα σπάνιο δείγμα των μεγάλων ιδρυμάτων της τελευταίας οθωμανικής περιόδου, που χτίστηκε μεταξύ 1817-1821 και λειτουργούσε ως θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό ίδρυμα. Τα τελευταία χρόνια έγιναν εργασίες αναστήλωσης και μετασκευής του και σήμερα λειτουργεί ως ξενοδοχείο.

«Την ιδέα του συμποσίου είχε η Αννα Μισσιριάν, ιδρύτρια του Κέντρου και ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου», λέει στην «Κ» ο Βαγγέλης Αρεταίος, δημοσιογράφος και ερευνητής στο MOHA. «Πιστεύει ακράδαντα ότι οι Αλεβίτες – Μπεκτασήδες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμικού πλούτου της Θράκης και του Θρακικού Ισλάμ, ενός ζωντανού και δραστήριου πλούτου που πρέπει να διατηρηθεί», αναφέρει για την κ. Μισσιριάν. Στο συμπόσιο, το οποίο διήρκεσε από τις 3 μέχρι τις 5 Νοεμβρίου, συμμετείχαν Ελληνες και ξένοι καθηγητές, όπως ο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, ο οποίος διδάσκει στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, και ο Χιθ Λόρι, καθηγητής Οθωμανικών και Μοντέρνων Τουρκικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, αλλά και μέλη της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης. «Οι στόχοι του συμποσίου ήταν να συνεισφέρει στην επιστημονική γνώση της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες γενικά αλλά και για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες στη Θράκη ειδικότερα και να γίνει και μια πρώτη συνεύρεση Αλεβιτών – Μπεκτασήδων από την Τουρκία, τα Βαλκάνια, και την Ευρώπη, στην Ελλάδα», συμπληρώνει ο κ. Αρεταίος.

«Βρήκαμε το θάρρος»

Η κ. Μισσιριάν γνώρισε την κοινότητα αρχικά μέσω του Χιθ Λόρι, ο οποίος, όταν ταξίδευε στην περιοχή για έρευνα, έμενε στο «Ιμαρέτ» – «μου έδειξε τον Μπεκτασισμό ως τρόπο ζωής», δηλώνει η ίδια στην «Κ». «Βλέπω μια περιοχή που έχει να πει ατελείωτα πράγματα», τονίζει, «η Θράκη είναι ένα φοβερό μωσαϊκό – δεν μιλάμε αρκετά για την ιστορία της, και τον πολιτισμό της». Και η ίδια η κοινότητα όμως έχει αποφασίσει να γίνει πιο εξωστρεφής. «Οι γονείς μας κρυβόντουσαν», εξομολογείται στην «Κ» ο πρόεδρος της επιτροπής Αλεβιτών – Μπεκτασήδων Θράκης, Αχμέτ Καραχουσεΐν. Εχει μάτια ανοιχτόχρωμα, όταν δεν μιλάει κρατάει τα χέρια του μπλεγμένα μπροστά στο σώμα του. Σε αντίθεση με τα περισσότερα μέλη της κοινότητας, φοράει κοστούμι. Φαίνεται χαμηλών τόνων και μετρημένος, είναι ένας άνθρωπος που δεν επέλεξε ο ίδιος να εκπροσωπήσει την κοινότητά του – η κοινότητα επέλεξε να τον κάνει πρόεδρό της. «Μετά ο κόσμος άλλαξε», συνεχίζει, «βρήκαμε το θάρρος κι εμείς και ανοιχτήκαμε, δεν υπάρχει λόγος να κρυβόμαστε πια».

Συζητάμε στο κουρμπάνι, το οποίο λαμβάνει χώρα σε έναν λόφο λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια από τη Ρούσσα. Κουρμπάνι σημαίνει θυσία, και ο κ. Καραχουσεΐν εξηγεί στην «Κ» πως το κρέας που μοιράζεται σήμερα η κοινότητα –και όποιος άλλος, ανεξαρτήτως θρησκείας, θέλει να παρευρεθεί στη γιορτή– προέρχεται από ζώα που πρώτα διαβάστηκαν και μετά θυσιάστηκαν. «Τα πιο πολλά είναι ταμένα», λέει, εξηγώντας πως με το κουρμπάνι του Νοεμβρίου τιμούν τη λήξη του καλοκαιριού. «Με το παλιό ημερολόγιο, 8 Νοεμβρίου είναι η πρώτη μέρα του χειμώνα, ο οποίος τελειώνει στις 6 Μαΐου», εξηγεί.

Εκτός από τα πελώρια καζάνια, στα οποία βράζει το κρέας και το ρύζι, στον λόφο έχουν στηθεί δεκάδες πάγκοι και άσπρες πλαστικές καρέκλες, στις οποίες κάθονται άτομα όλων των ηλικιών, περιμένοντας να ετοιμαστεί το φαγητό. Σε αντίθεση με τις νεότερες, οι μεγαλύτερης ηλικίες γυναίκες φορούν χιτζάμπ και σάλι. Από τα ηχεία παίζει μουσική που μπερδεύεται με τις φωνές των πωλητών οι οποίοι επιδεικνύουν το εμπόρευμά τους – μπαχάρια και βότανα, μέλι και όσπρια, κάλτσες, παπούτσια, ρούχα, χαλιά, οι επιλογές είναι αμέτρητες.

Πριν από το κουρμπάνι επισκεφτήκαμε τον Τεκέ του Σεγίτ Αλή Σουλτάν, τρία χιλιόμετρα μακριά από τη Ρούσσα. Τεκές στα αραβικά σημαίνει «ιερός χώρος» – ο συγκεκριμένος, που παραπέμπει σε μοναστήρι, είναι το μέρος όπου ο Δερβίσης Σεγίτ Αλή Σουλτάν ήρθε το 1354, από όταν οι Μπεκτασήδες ξεκινούν την παρουσία τους στη Θράκη. Για τους Μπεκτασήδες, ο Τεκές της Ρούσσας θεωρείται ο δεύτερος πιο σημαντικός ιερός χώρος παγκοσμίως. Στον Τεκέ ζει μόνο ο 47χρονος Ζεκή Τσολάκ-Αλί, και η οικογένειά του, συνεχίζοντας για τέταρτη γενιά την παράδοση της οικογένειας. Είναι οι φύλακες του Τεκέ.

«Ανοιχτός σε όλο τον κόσμο»

«Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα, εδώ μεγαλώνουν τα παιδιά μου – φροντίζω ο χώρος να είναι καθαρός, τον συντηρώ», λέει στην «Κ» ο Ζεκή Τσολάκ-Αλί, τονίζοντας πως τον επισκέπτονται συνεχώς Αλεβίτες. «Είναι όμως ανοιχτός σε όλο τον κόσμο, δεν έχει σημασία το χρώμα ή το πιστεύω του», σημειώνει. Οι θρησκευτικές τελετές γίνονται εδώ κάθε 15 μέρες. Για να συμμετάσχει κανείς σε τέτοια τελετή, θα πρέπει να έχει δώσει το «ικράρ», την ομολογία πίστεως. Σε ένα βίντεο στο πλαίσιο του συμποσίου, παρακολουθούμε απόσπασμα μιας τελετής. Οπως και η θρησκεία τους, έτσι και η τελετή αφορά πολύ το φως, με το άναμμα κεριών να αποτελεί βασικό κομμάτι της.

Βγάζουμε τα παπούτσια μας και μπαίνουμε στον χώρο των τελετών – το πάτωμα είναι ξύλινο, υπάρχει εδώ ένα μεγάλο τζάκι και παράθυρα, μια μεγάλη, επίπεδη, ιερή για τους ίδιους, πέτρα, στην οποία προσεύχονται. Η τιμωρία που μπορεί να υποστεί ένα μέλος της κοινότητας αφορά συνήθως την απαγόρευση εισόδου για ορισμένο χρονικό διάστημα σε αυτές τις θρησκευτικές τελετές, στο «τζεμ». Οταν δίνεις το ικράρ, υπόσχεσαι μεταξύ άλλων ότι θα είσαι σωστός άνθρωπος, ότι δεν θα μαλώνεις, δεν θα κλέβεις, θα σέβεσαι τα ζώα, τη γη, τα πάντα, λέει στην «Κ» ο πρόεδρος κ. Καραχουσεΐν. Αν κάποιος κριθεί πως δεν είναι σωστός, τιμωρείται.

«Μπορεί και για πέντε χρόνια να μην τους επιτραπεί να μπουν στη λειτουργία», εξηγεί. Αυτές τις αποφάσεις τις παίρνει η επιτροπή της οποίας είναι πρόεδρος. Η ελπίδα του είναι να μη χαθεί η παράδοση των Αλεβιτών, να καταφέρουν οι νέες γενιές να τη διατηρήσουν, γιατί όπως τονίζει, «αυτά τα πράγματα δεν ξαναβρίσκονται εύκολα».

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Θρησκεία

Αστικός τουρισμός

Ι.Μ.Παναγίας Εικοσιφοίνισσας: Το παλαιότερο εν ενεργεία μοναστήρι στην Ευρώπη βρίσκεται στο Παγγαίο

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:47:58 +0000

Ι.Μ.Παναγίας Εικοσιφοίνισσας: Το παλαιότερο εν ενεργεία μοναστήρι στην Ευρώπη βρίσκεται στο Παγγαίο soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:47

Όλη η Ελλάδα είναι διάσπαρτη με μοναστήρια, κρυμμένα σε βράχους, σκαρφαλωμένα σε βουνά, χτισμένα δίπλα στη θάλασσα αλλά και στο κέντρο πολλών αστικών περιοχών. Το κάθε ένα έχει την ιστορία του και συμβάλει στην διαμόρφωση μίας πλούσιας θρησκευτικής κληρονομιάς που εμπνέει και εντυπωσιάζει πιστούς και επισκέπτες. Υπάρχει, όμως ένα που ξεχωρίζει σε όλη την επικράτεια για την παλαιότητα του. Αυτό είναι η Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο όρος που αποτελεί το παλαιότερο εν ενεργεία μοναστήρι στην Ευρώπη.

Η ιστορία του του μοναστηριού

Η μονή είναι χτισμένη στο βόρειο τμήμα του Παγγαίου όρους, σε 750 μέτρα υψόμετρο, και κατά το παρελθόν έχει υποστεί πολλές καταστροφές και λεηλασίες κάτι το οποίο όμως δεν γίνεται αντιληπτό από την τωρινή της, ιδιαίτερα καλοδιατηρημένη εικόνα.

Ο ιστορικός αυτός άγιος τόπος, που αποτέλεσε ορόσημο για την περιοχή, καθώς συνέβαλε μεταξύ άλλων στην προετοιμασία της επανάστασης κατά των Τούρκων, μέσω της εθνικής και πνευματικής αφύπνισης του κόσμου, κατάφερε να επιβιώσει παρά τα δεινά που υπέστη κατά περιόδους στο παρελθόν.

Η ίδρυση της Μονής υπολογίζεται κοντά στον 8ο αιώνα μ.Χ., από τον Όσιο Γερμανό, ο οποίος λέγεται πως, αφού χτίστηκε το πρώτο μικρό εκκλησάκι στη θέση που βρίσκεται σήμερα το μοναστήρι, ξεκίνησε να ψάχνει μέσα στο δάσος ένα κομμάτι ξύλου για τη φιλοτέχνηση της εικόνας της Παναγίας επάνω του.

Όταν ο Όσιος βρήκε το κατάλληλο ξύλο, εκείνο λέγεται πως ράγισε και ένα «φοινικούν» (δηλαδή κοκκινωπό) φως έλουσε τη σχισμή του. Αμέσως μετά, στο ραγισμένο ξύλο άρχισε να διαγράφεται η μορφή της Παναγίας και από αυτό το θαύμα προέκυψε η ονομασία του μοναστηριού, Παναγία Εικοσιφοίνισσα.

Το μοναστήρι σήμερα

Η Παναγία Εικοσιφοίνισσα, το πιο παλιό μοναστήρι στην Ελλάδα, είναι γυναικείο και γιορτάζει σε τρεις διαφορετικές ημερομηνίες. Στις 15 Αυγούστου, την Κοίμηση της Θεοτόκου, στις 14 Σεπτεμβρίου, τον Τίμιο Σταυρό, καθώς και στις 21 Νοεμβρίου, τα Εισόδια της Θεοτόκου. Πρόκειται για έναν προορισμό που αποτελεί πυλώνα του θρησκευτικού τουρισμού της Βόρειας Ελλάδας και παράλληλα επιβλητικό ησυχαστήριο για μεγάλο αριθμό πιστών, οι οποίοι το επισκέπτονται με ευλάβεια και θαυμασμό κάθε χρόνο. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της μονής, πέρα από την υπέροχη τοποθεσία της, την ιστορικότητα της αλλά και τα κειμήλια που φιλοξενεί, είναι τα δύο κυπαρίσσια που βρίσκονται στη στέγη της εδώ και πολλά χρόνια!

Μια επίσκεψη στην Μονή της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας είναι ένα βίωμα που δύσκολα ξεχνιέται αλλά και μία εμπειρία που σίγουρα θα συνεπάρει όσους θέλουν να ανακαλύψουν έναν μεγαλειώδη ιερό τόπο κατάνυξης και προσευχής πλαισιωμένο από ένα ευλογημένο φυσικό τοπίο.

Project Category

Καβάλα

Tags

Θρησκεία

Άγιος Γρηγόριος: Το Ιερό σκήνωμα στη Νέα Καρβάλη Καβάλας

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:43:31 +0000

Άγιος Γρηγόριος: Το Ιερό σκήνωμα στη Νέα Καρβάλη Καβάλας soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:43

Ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα της Ελλάδας βρίσκεται στη Νέα Καρβάλη, μία παραθαλάσσια κωμόπολη με ιδιαίτερα μακραίωνη ιστορία, που απέχει 12 περίπου χιλιόμετρα ανατολικά από την πόλη της Καβάλας.

Στην Νέα Καρβάλη μετεγκαταστάθηκαν πρόσφυγες από την Καππαδοκία τον Αύγουστο του 1924, δύο χρόνια μετά από την παραμονή τους σε σκηνές βόρεια του οικισμού, στην περιοχή Τσινάρ Ντερέ (Λεύκη).

Μαζί τους μετέφεραν έναν ανεκτίμητο θησαυρό: το ιερό σκήνωμα του Γρηγορίου του Θεολόγου, ενός από τους μεγαλύτερους Πατέρες της Εκκλησίας μας. Οι άνθρωποι αυτοί κατάφεραν να διασώσουν με ευλάβεια και πολύ κόπο το μεγαλύτερο μέρος των λειψάνων του Αγίου, τα οποία βρισκόντουσαν αρχικά στην πατρίδα τους από το 390μ.Χ., στον ομώνυμο ναό του, μαζί με ιερά κειμήλια της πατρίδας τους.

Προς τιμήν του Αγίου και Μεγάλου Ιεράρχη έχτισαν στη συνέχεια Ναό στη Νέα Καρβάλη, ο οποίος είναι πιστό αντίγραφο του ιερού ναού του Αγίου Γρηγορίου που βρίσκεται στο Γκέλβερι της Μικράς Ασίας. Από τότε φυλάσσονται εδώ τα σκηνώματα του Αγίου και της οικογένειας του.

Η κατασκευή του Άγιου Γρηγορίου άρχισε το 1928 και εγκαινιάσθηκε στις 27-7-1950, από τον τότε Μητροπολίτη Χρυσόστομο, τον μετέπειτα αρχιεπίσκοπο Αθηνών. Από το 1973 έχει καθιερωθεί ως ιερό Προσκύνημα και γιορτάζει στις 25 Ιανουαρίου του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, στις 14 Σεπτεμβρίου της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού και στις 27 Ιουλίου του Αγίου Παντελεήμωνος.

Αρχιτεκτονικά ο ναός είναι σταυροειδής με τρούλο και δύο κωδωνοστάσια ενώ στο εσωτερικό του φυλάσσεται ένα ακόμη σημαντικό κειμήλιο, ο Τίμιος Σταυρός, όπου είναι ενσωματωμένο και τεμάχιο από το Τίμιο Ξύλο του Κυρίου.

25η Ιανουαρίου - Ημέρα γιορτής και μνήμης

Η γιορτή του Αγίου Γρηγορίου είναι ένα ξεχωριστό γεγονός με ιδιαίτερη σημασία για τους πρόσφυγες της Καβάλας και της ανατολικής Μακεδονίας. Κάθε χρόνο, παραμονή της γιορτής, στις 24 Ιανουαρίου, τελείται Μέγας Εσπερινός και στη συνέχεια Αγρυπνία. Ανήμερα της εορτής του, το πρωί, διεξάγεται Θεία Λειτουργία και γίνεται Περιφορά του Σκηνώματος στα σοκάκια του χωριού. Στη συνέχεια, τοποθετείται για το Ιερό Προσκύνημα στον πρόναο της Εκκλησίας, όπου και συρρέουν μέχρι αργά τα πλήθη των πιστών.

Η ημέρα αυτή, είναι και ημέρα μνήμης, καθώς από γενιά σε γενιά μεταφέρονται οι μαρτυρίες και οι εικόνες του ξεριζωμού των προσφύγων που εγκατέλειψαν τα πάτρια εδάφη και εγκαταστάθηκαν στην Καβάλα, ιδρύοντας τη Νέα Καρβάλη.

Ο επισκέπτης που θα βρεθεί στην περιοχή εκείνες τις μέρες θα δει πλήθη προσκυνητών από κάθε γωνιά της Ελλάδας. Ανάμεσα τους κάποιες δεκάδες θα θελήσουν να πραγματοποιήσουν το προσωπικό τους τάμα, διανύοντας με τα πόδια απόσταση 12 χιλιομέτρων περίπου, από την Καβάλα μέχρι τη Νέα Καρβάλη.

Project Category

Καβάλα

Tags

Θρησκεία

Βυζαντινοί θησαυροί της Δράμας: Ιερός ναός της Αγίας Σοφίας και Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ – Γαβριήλ

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:37:39 +0000

Βυζαντινοί θησαυροί της Δράμας: Ιερός ναός της Αγίας Σοφίας και Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ – Γαβριήλ soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:37

Αν βρεθείτε στη Δράμα είναι σίγουρο πως θα εντυπωσιαστείτε από τη φύση, τον πολιτιστικό πλούτο, την απολαυστική κουζίνα, τις παραδοσιακές συνοικίες, την ιστορικότητα της πόλης και βέβαια το ποικιλόμορφο θρησκευτικό της πρόσωπο.

Αναπόσπαστο τμήμα του αποτελούν οι ναοί και οι εκκλησίες που κοσμούν και ταυτόχρονα χαρακτηρίζουν τη Δράμα, όπως ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας και ο Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ – Γαβριήλ, δύο μοναδικά δείγματα της Βυζαντινής περιόδου που επιβάλλεται να ανακαλύψετε.

Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας βρίσκεται στο ιστορικό κέντρο της πόλης, δίπλα από την ανατολική πλευρά των βυζαντινών τειχών. Η ηλικία του ναού υπερβαίνει τα χίλια χρόνια - καθώς σύμφωνα με τα μέχρι τώρα ιστορικά στοιχεία – κατασκευάστηκε κατά τον 10ο αιώνα, γεγονός που τον καθιστά το παλιότερο σωζόμενο κτίσμα της Δράμας.

Ο ναός, ο οποίος το πιθανότερο είναι πως αρχικά ήταν αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου, είχε μετατραπεί κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας σε μουσουλμανικό τέμενος με την ονομασία “Μπέη τζαμί”. Για την εξυπηρέτηση των αναγκών που προέκυψαν τότε προστέθηκε στη δυτική πλευρά του κτίσματος ο ευρύχωρος προθάλαμος, το επίπεδο του οποίου είναι κατά δύο μέτρα υψηλότερο από το επίπεδο του παλαιού ναού. Ο ακάλυπτος χώρος στη βόρεια πλευρά του ναού ήταν τούρκικο νεκροταφείο, ενώ το σημερινό καμπαναριό της αποτελούσε βάση μιναρέ. Ο ναός αφιερώθηκε και πάλι στην ορθόδοξη χριστιανική λατρεία μετά την απελευθέρωση της πόλης από τους Βούλγαρους, ενώ το 1922 ονομάστηκε αυθαίρετα από τους πρόσφυγες «Ναός της του Θεού Σοφίας» και αργότερα πήρε απλά το όνομα «Αγία Σοφία».

Ένα πραγματικό στολίδι για τη Δράμα, ο Ιερός Ναός της Αγίας Σοφίας αποτελεί για τους κατοίκους έναν ιερό χώρο κατάνυξης και λατρείας αλλά και διαχρονικό σημείο συνεύρεσης των πιστών που αναδεικνύει τη θρησκευτική κληρονομιά της πόλης.

Ιερός Ναός Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ – Γαβριήλ

Ο ιερός ναός των Ταξιαρχών στη Δράμα αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα γλυπτικής, αρχιτεκτονικής και ζωγραφικής της βυζαντινής περιόδου και είναι ένας από τους σημαντικότερους της πόλης.

Ο ναός, που χρονολογείται στο 14ο αιώνα, βρίσκεται πολύ κοντά στη βορειοανατολική πλευρά του τείχους της βυζαντινής πόλης και αποτελεί ένα μικρό και λιτό μνημείο που όμως κεντρίζει το ενδιαφέρον του επισκέπτη με τον αξιόλογο τοιχογραφικό του διάκοσμο. Η κατεδάφιση της στοάς το 1973 αποκάλυψε την παλαιότητα του κτίσματος και αποτέλεσε αφορμή για την αποκατάσταση της αρχικής του μορφής. Ο Βυζαντινός αυτός θησαυρός είναι ένας μονόχωρος ναός αρχικά καμαροσκέπαστος, σήμερα όμως ξυλόστεγος.

Στις μέρες μας το σχήμα του ναού ταυτίζεται με αυτό της ορθογώνιας βασιλικής και έχει διαστάσεις 7×3,45 μέτρα. Στο νότιο και ανατολικό εσωτερικό τοίχο αποκαλύφθηκαν πολύτιμες τοιχογραφίες, όπου απεικονίζεται ο κύκλος των παθών του Χρηστού και οι οποίες χαρακτηρίζονται από τεχνοτροπίες της ζωγραφικής τέχνης που ανήκουν στην εποχή των Παλαιολόγων. Εντύπωση προκαλεί και το επιβλητικό μαρμάρινο τέμπλο.

Παλιότερα, είναι χαρακτηριστικό, πως από τον ναό της Αγίας Σοφίας υπήρχε υπόγεια στοά που έφτανε μέχρι τους Ταξιάρχες.

Project Category

Δράμα

Tags

Θρησκεία

Ανακαλύπτοντας τις εκκλησίες και τα μοναστήρια της Θάσου

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:27:31 +0000

Ανακαλύπτοντας τις εκκλησίες και τα μοναστήρια της Θάσου soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:27

Η Θάσος, το Σμαράγδι του Αιγαίου, δεν διαθέτει μόνο μαγευτικές παραλίες με τροπικά νερά, καταπράσινα τοπία και φιλόξενους παραδοσιακούς οικισμούς. Βασικό χαρακτηριστικό του νησιού είναι και η μεγάλη θρησκευτική του παράδοση που αντανακλάται στις αμέτρητες εκκλησίες, τα ιστορικά μοναστήρια καθώς και τα κειμήλια που φιλοξενούνται σε πολλούς τόπους λατρείας. Για όσους αναζητούν μια μοναδική εμπειρία κατάνυξης και μια ατμοσφαιρική περιήγηση στους δρόμους της πίστης και της ιστορίας, τότε η Θάσος είναι ο ιδανικός προορισμός.

Ποιες είναι όμως οι εκκλησίες και ποια τα μοναστήρια που ξεχωρίζουν στο νησί και αξίζουν την προσοχή του επισκέπτη της Θάσου; Οι παρακάτω προτάσεις θα ανταμείψουν σίγουρα όσους θέλουν να συνδυάσουν τις διακοπές τους με ανυπέρβλητες εικόνες θρησκευτικής κληρονομιάς.

Εκκλησία της Παναγίας

Η κεντρική εκκλησία στο χωριό Παναγία της ανατολικής Θάσου είναι σίγουρα η πιο επιβλητική του νησιού. Οι επισκέπτες και οι προσκυνητές δεν γίνεται να μην εντυπωσιαστούν από το μέγεθος του ναού που έχει μήκος 28 μέτρα, πλάτος σχεδόν 19 μέτρα και ύψος που φτάνει τα 18 μέτρα. Για την κατασκευή του, που τοποθετείται στις αρχές του 19ου αιώνα, χρησιμοποιήθηκε το υψηλής ποιότητας φημισμένο Θασίτικο μάρμαρο σε συνδυασμό με λείψανα αρχαίων ναών. Η εκκλησία της Παναγίας είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και γιορτάζει στις 15 Αυγούστου με μεγάλο πανηγύρι που συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό επισκεπτών.

Τα πιο αξιοθαύμαστα χαρακτηριστικά της Εκκλησίας της Παναγίας είναι το εντυπωσιακό χειροποίητο τέμπλο της με εικόνες από τον 14ο και τον 17ο αιώνα αλλά κα η εξαιρετικής τεχνοτροπίας εικόνα της Παναγίας της Παντοβλεπούσας, του 1814. Μέσα στο ναό μπορεί κανείς να δει ποικίλα εκθέματα, όπως παλιά νομίσματα του χωριού, οι μπακίρες, αλλά και ένα λευκοπορφυρό λάβαρο από την εποχή των Σταυροφόρων.

Παναγούδα

Την Παναγούδα της Θάσου, που αποτελεί ένα από τα πιο ξακουστά μοναστήρια του νησιού, περιβάλει ένα καταπράσινο τοπίο με πυκνή βλάστηση και τρεχούμενα νερά. Για να φτάσει κανείς στη μονή θα πρέπει να ακολουθήσει τον δρόμο από την παραλιακή Σκάλα Μαριών, ως τις ορεινές Μαριές, στη δυτική πλευρά της Θάσου. Το μοναστήρι γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο και επισήμως ονομάζεται Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Το όνομα του το πήρε από το παμπάλαιο εκκλησάκι που υπήρξε και η αφορμή για την δημιουργία του. Οι τοίχοι της Παναγούδας στολίζονται με αγιογραφίες, αλλά και με παραστάσεις των είκοσι τεσσάρων Οίκων του Ακάθιστου Ύμνου.

Μονή Αρχαγγέλου

Μιχαήλ Πρόκειται για γυναικείο μοναστήρι του 13ου αιώνα που βρίσκεται ανάμεσα στα χωριά Αστρίδα και Αλυκή. Η Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι χτισμένη ψηλά πάνω από τη θάλασσα με υπέροχη θέα το Αιγαίο και το Άγιο Όρος.

Στη μονή φυλάσσεται ένα κομμάτι του Τίμιου Ήλου, δηλαδή μέρος από τα καρφιά που σταυρώθηκε ο Χριστός, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εκθετήριό της. Είναι σημαντικό να γνωρίζει ο επισκέπτης πως το μοναστήρι απαιτεί να τηρούνται ενδυματολογικοί κανόνες ευπρέπειας, γι’ αυτό και στην είσοδο προσφέροντα ρούχα για όσους δεν είναι ντυμένοι κατάλληλα.

Λέγεται πως ο Όσιος Λουκάς ασκήτεψε και Αγίασε στην Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ, ενώ κάποιοι υποστηρίζουν πως ήταν εκείνος που έχτισε το παλιό εκκλησάκι γύρω στο 1110.

Μονή Αγίου Παντελεήμονα

Τη Μονή Αγίου Παντελεήμονα τη συναντάει κανείς στην ενδοχώρα της Θάσου και φτάνει σε αυτήν ακολουθώντας τον αγροτικό δρόμο από το Καζαβίτι. Χτίστηκε το 1843 και στέκει υπερήφανη σε υψόμετρο περίπου 770 μέτρων, στην κορυφή του Υψάριου όρους.

Πρόκειται για γυναικεία Μονή και σύμφωνα με την παράδοση στη σπηλιά που βρίσκεται δίπλα της είχε ασκητέψει ο ίδιος ο άγιος και εκεί είχε επίσης βρεθεί η θαυματουργή εικόνα του μοναστηριού. Το μοναστήρι γιορτάζει στις 27 Ιουλίου.

Άγιος Δανιήλ

Ο Άγιος Δανιήλ είναι τοπικός άγιος της Θάσου που έζησε και δίδαξε στο νησί, τον 9ο αιώνα, κατά την βυζαντινή περίοδο. Ίδρυσε μοναστήρι πάνω στο μικρό νησάκι Κραμπούσα και η φήμη του εξαπλώθηκε σε όλον τον τότε χριστιανικό κόσμο, προσελκύοντας εκεί πολλούς μοναχούς.

Στις μέρες μας στο μικρό εκκλησάκι του Αγίου Δανιήλ στην Κραμπούσα τιμάται η μνήμη του στις 12 Σεπτεμβρίου, όταν πλήθη προσκυνητών φτάνουν στο νησάκι με βάρκες και καΐκια από την Σκάλα Ποταμιάς.

Άγιος Νικόλαος στον Λιμένα

Ο Άγιος Νικόλαος στον Λιμένα της Θάσου είναι μια μικρή, γραφική εκκλησία, από τις αρχαιότερες του νησιού, που είναι χτισμένη δίπλα στη θάλασσα. Εντύπωση προκαλεί η πολύ ιδιαίτερη αρχιτεκτονική της που την έχει αναδείξει σε στολίδι της ευρύτερης περιοχής. Ο ναός χτίστηκε γύρω στο 835 μΧ, όταν η Θάσος βρισκόταν υπό βυζαντινή κατοχή, πάνω σε λείψανα αρχαίων κτηρίων.

Άγιος Ιωάννης Θάσιος

Ο Άγιος Ιωάννης ο Θάσιος έζησε κατά τον 17ο αιώνα, αλλά παρόλο που γεννήθηκε στις Μαριές της Θάσου, σε ηλικία 14 ετών πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να μάθει την τέχνη του ράφτη. Εκεί, σύμφωνα με την παράδοση, κατά τη διάρκεια μίας φιλονικίας του με έναν Εβραίο της Πόλης, ο τελευταίος τον κατέδωσε στις τουρκικές αρχές που τον συνέλαβαν και τον ανάγκασαν να μαρτυρήσει.

Ο 14 χρονών τότε Άγιος Ιωάννης αρνήθηκε να απαρνηθεί την πίστη του ή να αλλαξοπιστήσει με αποτέλεσμα οι Τούρκοι να τον αποκεφάλισαν στις 20 Δεκεμβρίου του 1652. Σήμερα, η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη βρίσκεται μέσα σε ένα πανέμορφο καταπράσινο τοπίο με πλατάνια και τρεχούμενα νερά στις Μαριές.

Αν και η μνήμη του Αγίου Ιωάννη τιμάται στις 20 Δεκεμβρίου, η εκκλησία γιορτάζει και στις 11 Ιουλίου που είναι η ημερομηνία της ίδρυσης του ναού.

Κοίμηση της Θεοτόκου στο Ραχώνι

Η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Ραχώνι είναι ένα γραφικό, παραδοσιακό εκκλησάκι με χαρακτηριστικά ψηλά, γαλάζια παράθυρα και ένα καταπράσινο, γαλήνιο περιβάλλον να το πλαισιώνει.

Ο επισκέπτης μπορεί να χαλαρώσει κάτω από τα πλατάνια που δεσπόζουν στο σημείο και βέβαια να δροσιστεί από τη βρύση με το τρεχούμενο νερό που βρίσκεται εκεί. Η εκκλησία υπολογίζεται πως χτίστηκε στις αρχές του 19ου αιώνα και γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο με μεγάλο πανηγύρι κατά το οποίο προσφέρεται το τοπικό πιάτο κουλμπάνι, δηλαδή κρέας με στάρι, το οποίο ετοιμάζουν οι γυναίκες του χωριού.

Άγιος Αθανάσιος στο Κάστρο

Ο Άγιος Αθανάσιος στο Κάστρο της Θάσου είναι από τις παλαιότερες εκκλησίες του νησιού, καθώς χρονολογείται από το 1804. Έχει χτιστεί μέσα στα όρια του παλιού γενοβέζικου κάστρου στα Λιμενάρια και γιορτάζει στις 18 Ιανουαρίου και στις 2 Μαΐου.

Σημαντικά ιστορικά κειμήλια που μπορεί ο επισκέπτης να δει μέσα στο ναό είναι τρεις πλάκες-επιγραφές που αναφέρονται στην οικογένεια των Γενοβέζων Gattelussi, οι οποίοι ήταν κυρίαρχοι του νησιού κατά τον 15ο αιώνα. Σύμφωνα με την παράδοση, ο ναός χτίστηκε με ειδική άδεια από τον Σουλτάνο, μέσα σε 40 μέρες και για την ανέγερσή του συνέβαλλε όλο το χωριό.

Σήμερα η εκκλησία σώζεται σε πολύ κατάσταση, είναι περιτοιχισμένη με ψηλό πέτρινο τοίχο και διαθέτει δύο εισόδους.

Project Category

Θάσος

Tags

Θρησκεία

Οι Μονές της Παναγίας που «προστατεύουν» την Ξάνθη

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:22:30 +0000

Οι Μονές της Παναγίας που «προστατεύουν» την Ξάνθη soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:22

Στην ευρύτερη περιοχή της Ξάνθης βρίσκονται σημαντικοί τόποι κατάνυξής και λατρείας, όπως ναοί και εκκλησίες με σπουδαία ιστορία, που προσκαλούν τους λάτρεις του θρησκευτικού τουρισμού να περιηγηθούν στα συναρπαστικά μονοπάτια της πίστης και της ιστορικής παράδοσης.

Λέγεται πως η πόλη της Ξάνθης οφείλει την τύχη και την ανάπτυξη της, στη Θεϊκή εύνοια που έχει από τα μοναστήρια της, τα οποία σχηματίζουν “σταυρό” και την προστατεύουν. Αυτά είναι η Παναγιά Αρχαγγελιώτισσα, η Παναγία Καλαμούς, η Μονή Ταξιαρχών και το μοναστήρι του Αι Νικόλα στην Λ. Βιστωνίδα.

Τα δύο μοναστήρια της Παναγίας, που πλαισιώνουν την πόλη και είναι κτισμένα μέσα σε καταπράσινες πλαγιές με πανοραμική θέα που φτάνει μέχρι την θάλασσα, συγκεντρώνουν καθημερινά πλήθος επισκεπτών, οι οποίοι έρχονται να τα προσκυνήσουν και να τα επισκεφτούν.

Παναγία Αρχαγγελιώτισσα

Η μονή της Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας είναι το θρησκευτικό σήμα-κατατεθέν της Ξάνθης. Στέκει αγέρωχη πάνω από την συνοικία Σαμακώβ, ή αλλιώς Σαμακωβιανή, και καταστράφηκε ολοσχερώς στον σεισμό του 1829. Στη σημερινή της μορφή ξαναχτίστηκε το 1841, από το μητροπολίτη Ξάνθης Ευγένιο (1831-1848) και μετά από έρανο των κατοίκων.

Αν και το καθολικό της μονής είναι αφιερωμένο στα Εισόδια της Θεοτόκου, η Αρχαγγελιώτισσα γιορτάζει και γίνεται τόπος προσκυνήματος τον Δεκαπενταύγουστο. Σύμφωνα με την παράδοση, η μονή πήρε το όνομα της από τη θαυματουργή εικόνα του 16ου αι., η οποία λέγεται Αρχαγγελιώτισσα και δείχνει τη Παναγία να περιβάλλεται από τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ.

Σίγουρα αξίζει μία επίσκεψη στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Μητροπόλεως Ξάνθης, που στεγάζεται στην ανατολική πτέρυγα της μονής της Αρχαγγελιώτισσας, καθώς περιλαμβάνει πολλά ενδιαφέροντα εκθέματα. Εδώ μπορεί κανείς να θαυμάσει φορητές εικόνες, χρυσοκέντητους επιταφίους, λειτουργικά σκεύη, χειρόγραφα και έντυπα λειτουργικά βιβλία, σφραγίδες και άμφια αλλά και ξυλόγλυπτες δημιουργίες.

Από την Παναγία Αρχαγγελιώτισσα ξεκινά και το περιπατητικό μονοπάτι (του “Νερού”) που θα αποζημιώσει τους λάτρεις της πεζοπορίας καθώς ανηφορίζει προς το πάρκο Κεραιών ακολουθώντας το μικρό ρέμα.

Παναγία Καλαμούς

Το πανέμορφο αυτό μοναστήρι βρίσκεται στα βόρεια της Ξάνθης, πάνω σε έναν μεγάλο βράχο που δεσπόζει στη χαράδρα του Κοσύνθου. Από αυτό το σημείο, οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τη μοναδική θέα και να αφήσουν το βλέμμα τους να περιπλανηθεί σε όλη την ορεινή περιοχή της Ροδόπης.

Στην είσοδο της Παναγίας Καλαμούς καταλήγει το τέλος του μονοπατιού που ξεκινά από τη συνοικία Σαμακώβ και τη γέφυρα του ποταμού Κοσύνθου, ενώ το τμήμα του μονοπατιού που συνδέει τα μοναστήρια της Αρχαγγελιώτισσας και της Καλαμούς ονομαζόταν παλιότερα “ο δρόμος του παπά”, καθώς εξυπηρετούσε την επικοινωνία ανάμεσά τους.

Το μοναστήρι γιορτάζει στα 9μερα της Θεοτόκου, μετά τον 15αύγουστο και σύμφωνα με την παράδοση, κτίσθηκε κατά τους χρόνους της εικονομαχίας (726 - 843), από εικονόφιλους μοναχούς, οι οποίοι ξεφεύγοντας τον φανατισμό των εικονοκλαστών έφυγαν από την Κωνσταντινούπολη και εγκαταστάθηκαν στην περιοχή της Ξάνθης.

Η ονομασία της μονής («Καλαμού» ή «Καλαμιώτισσα»), λέγεται πως προέρχεται από το γεγονός ότι η εικόνα της Παναγίας βρέθηκε μέσα σε κάτι καλαμιές.

Στα θέλγητρα της Παναγίας Καλαμούς, εκτός από το έντονο ιστορικό και θρησκευτικό ενδιαφέρον που τη χαρακτηρίζει, συγκαταλέγεται και το φυσικό κάλλος της περιοχής στην οποία είναι κτισμένη. Από αυτό το σημείο μπορεί κανείς να οδηγηθεί εύκολα σε κατάφυτες περιπατητικές διαδρομές, ιδανικές για τους λάτρες της φύσης και των outdoor δραστηριοτήτων.

Project Category

Ξάνθη

Tags

Θρησκεία