Πολιτιστική κληρονομιά

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:52:53 +0000

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:52

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΑΚΗ

Κάποιες φορές ξεχνάμε ή υποτιμούμε το ότι η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη αποτέλεσε τη βάση για τη διάδοση του Χριστιανισμού σε ολόκληρη την Ευρώπη και ότι εδώ βρίσκονται σε λειτουργία ή σε μνημειακή μορφή, μοναστήρια και ναοί, από τα παλαιότερα στην Ευρώπη με μεγάλη πνευματική αξία και παράδοση για τον Χριστιανισμό. Η επισκεψιμότητα τους, με βάση την πίστη, την πνευματική ανύψωση και αναζήτηση, είναι το κυρίαρχο, προσφέρει όμως ευκαιρίες να ωφεληθούν περαιτέρω και οι τοπικές κοινωνίες. Συμβαίνει σε παγκόσμιο επίπεδο, προσφέρει έσοδα για να συντηρηθούν οι χώροι αλλά και εισόδημα σε μεγάλο τμήμα της κοινωνίας που διαβιώνει γύρω από αυτά τα θρησκευτικά μνημεία. Δεν πρέπει να το υποτιμήσουμε ή να το αγνοήσουμε.

Πλησιάζοντας στα Χριστούγεννα είναι επίκαιρο να θυμηθούμε γιατί ο λεγόμενος θρησκευτικός τουρισμός μπορεί να αποτελέσει μία παράμετρο που μπορεί να αποδώσει πρόσθετα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την περιοχή μας. Οι επισκέπτες – προσκυνητές, είναι καταναλωτές προϊόντων και υπηρεσιών µε συνέπεια να απασχολείται ένας μεγάλος αριθμός επαγγελματιών. Παράλληλα, ο θρησκευτικός τουρισμός, όπως και οι άλλες μορφές του ονοµαζόµενου «εναλλακτικού τουρισμού», δηλαδή του τουρισμού που ακολουθεί διαφορετικό τρόπο οργάνωσης από αυτόν του μαζικού τουρισμού και στηρίζεται κατά κανόνα στην αξιοποίηση διαφορετικών πόρων από το κυρίαρχο μοντέλο τουρισμού (ήλιος – θάλασσα) µε ήπιο και αειφόρο τρόπο, αποτελεί ένα υπολογίσιμο τµήµα της τουριστικής αγοράς και μάλιστα είναι το τμήμα που εμείς στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη μπορούμε να υπηρετήσουμε και έχουμε περισσότερο ανάγκη να αναπτύξουμε. Πρόσθετα υπάρχουν μορφές του εναλλακτικού τουρισμού, οι οποίες μπορούν να συνδυασθούν µε τον θρησκευτικό τουρισμό, όπως ο πολιτιστικός, ο αγροτουρισµός, ο εκπαιδευτικός, ο επιστημονικός, ο ορεινός, ο χειμερινός και ο περιηγητικός τουρισμός.

Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποιους εμβληματικούς θρησκευτικούς χώρους που έχουμε εδώ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη και μπορούν να είναι η βάση για να αναπτύξουμε περαιτέρω και το θρησκευτικό τουρισμό:

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη

Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, Δράμα: Στο Συνοικισμό Πρασινάδας, στους πρόποδες του βουνού Παγκάλου, δεσπόζει η Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Είναι χτισμένη στα χαλάσματα Βυζαντινού Μοναστηριού, που βρισκόταν θαμμένο εκεί επί 8 αιώνες (485μ.Χ-1204μ.Χ.) χωρίς να γνωρίζει κάποιος την ύπαρξή του. Στην τοποθεσία όπου υπάρχει πλέον το σημερινό μοναστήρι βρέθηκαν λείψανα αγίων, μαρτυρησάντων υπό τους σταυροφόρους το 1204 μ.Χ. κατά την 4η σταυροφορία.

Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος, Δράμα: Στο συνοικισμό των Ταξιαρχών Δράμας (Σίψα) είναι χτισμένη η Ιερά Μονή Αναλήψεως του Σωτήρος. Ο μακαριστός πατήρ Γεώργιος Καρσλίδης (1901 – 1959) υπήρξε ο πρώτος «οικιστής» της μονής κατά το έτος 1930. Στο χώρο της Μονής βρίσκεται ο τάφος του Αγίου. Στις μέρες μας στη Μονή ανθεί μια πολυπληθής γυναικεία αδελφότης μοναζουσών που μετά από πολλά χρόνια αποφάσισε να έρθει και να επανδρώσει το ταπεινό ασκητήριο του Αγίου.

Η διάδοση του Χριστιανισμού στην Ευρώπη αρχίζει εδώ κι εδώ βαπτίζεται από τον Απόστολο Παύλο η Λυδία, η πρώτη Χριστιανή στην Ευρώπη

Βαπτιστήριο Λυδίας – Βασιλική Α’ , Καβάλα: Στη σημερινή Λυδία Καβάλας, βρίσκεται το σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος βάφτισε την πρώτη Χριστιανή της Ευρώπης, τη Λυδία. Κάθε χρόνο στην γιορτή της Αγίας Λυδίας της Φιλιππισίας στις 20 Μαΐου γίνονται βαφτίσεις χριστιανών. Σχεδόν δίπλα βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος των Φιλίππων με τη Βασιλική Α’. Πρόκειται για μία από τις μεγαλοπρεπέστερες βασιλικές κατά τους χρόνους της λειτουργίας της με έτος ίδρυσης περί το 500 μ.Χ. Σε καλή κατάσταση διατηρείται το βαπτιστήριο αλλά και η κρύπτη όπου φυλακίσθηκε ο Απόστολος Παύλος.

Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, Καβάλα: Στο Παγγαίο όρος, φιλοξενείται εδώ και 16 αιώνες το αρχαιότερο μοναστηριακό κτίσμα της Μακεδονικής γης, η Ιερά Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου της Εικοσιφοινίσσης. Κατά την παράδοση ο επίσκοπος Φιλίππων Σώζων ίδρυσε ναό και μοναστικό οικισμό στη θέση Βίγλα, 50 μέτρα ανατολικά της σημερινής Μονής. Το 518 μ.Χ. φτάνει στο Παγγαίο από τα Ιεροσόλυμα, ο Άγιος Γερμανός, ο οποίος και ξεκινά την ανοικοδόμηση του Μοναστηριού στη σημερινή του θέση.

Στην είσοδο της Ευρώπης, στο βορειοανατολικό τμήμα της Ελλάδας, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αποτελεί το συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση, το Βορρά και το Νότο

Ιερά Μονή Αγίου Σίλα, Καβάλα: Κατά την παράδοση στο σημείο αυτό κάθισαν να ξεκουραστούν ο Απόστολος Παύλος και οι συνεργάτες του Σίλας, Τιμόθεος και Λουκάς. Αυτό εξάλλου αναφέρει και η μαρμάρινη στήλη που βρίσκεται σήμερα μπροστά και λίγο αριστερά από το Καθολικό της μονής.

Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου, Νέα Καρβάλη Καβάλας: O Ιερός Ναός Αγίου Γρηγορίου Θεολόγου Νέας Καρβάλης βρίσκεται 10 χιλιόμετρα από την πόλη της Καβάλας. Χτίσθηκε εδώ προς τιμήν του Αγίου και μεγάλου Ιεράρχη. Είναι ιδίου αρχιτεκτονικού ρυθμού όπως του Γκέλβερι της Μικράς Ασίας. Ο Ναός είναι αφιερωμένος στον διαπρεπή λόγιο Γρηγόριο Θεολόγο ή Ναζιανζηνό και από το 1924 φυλάσσεται εδώ το σεπτό σκήνωμα του, τοποθετημένο σε χρυσή λάρνακα.

Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, Θάσος: Η γυναικεία Ιερά Μονή του Αρχαγγέλου Μιχαήλ αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Στη θέση αυτή ο ασκητής Λουκάς, υπακούοντας στο πρόσταγμα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, έχτισε το 1110 μ.Χ. μικρό εκκλησάκι μέσα στο οποίο ανέβλυσε αγίασμα. Μετά από χρόνια στην εκκλησία κατέληξε ο Τίμιος Ήλος (το καρφί που μπήκε στο δεξί χέρι του Εσταυρωμένου Χριστού). Η χάρη του Αρχαγγέλου και η μοναδικότητα του Τιμίου Ήλου είναι αιτία μεγάλης προσέλευσης προσκυνητών.

Ιδιαίτερης καλαισθησίας μοναστήρια και ναοί του Χριστιανισμού, με ιστορία που μας πηγαίνει στους πολύ παλιούς καιρούς, στέκονται ακλόνητα σε πολλά σημεία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

Ιερά Μονή Παναγίας Καλαμούς, Ξάνθη: Το μοναστήρι βρίσκεται βόρεια της Ξάνθης επάνω σε ένα βράχο που δεσπόζει στην χαράδρα του Κοσύνθου. Ο ναός τιμάται στην κοίμηση της Θεοτόκου, εορτάζει όμως στις 23 Αυγούστου, κατά την απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως. Το όνομα της Μονής προέρχεται από την εύρεση της θαυματουργής εικόνας της Παναγίας μέσα σε καλαμώνα, στην παράχθια περιοχή του ποταμού Κόσυνθου.

Ιερά Μονή Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, Ξάνθη: Στις παρυφές του ορεινού όγκου, σε εξαιρετικά θαυμάσια θέση, πάνω ακριβώς από τη Ξάνθη, βρίσκεται η Παναγία η Αρχαγγελιώτισσα. Το μοναστήρι κατά μια εκδοχή πήρε το όνομα του από την μικρή θαυματουργή εικόνα του 16ου αιώνα που παριστάνει την Θεοτόκο να παραστέκεται από τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ και η οποία έχει την επιγραφή «Αρχαγγελιώτισσα». Γιορτάζει στις 15 Αυγούστου όπου πραγματοποιείται πανθρακικό προσκύνημα. Στην ανατολική πτέρυγα της Μονής στεγάζεται το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητροπόλεως Ξάνθης.

Μονή Αγίου Νικολάου, Ξάνθη Πόρτο-Λάγος: Ο ναός του Αγίου Νικολάου είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου. Βρίσκεται στη νησίδα της λιμνοθάλασσας Βιστωνίδας κοντά στον ψαράδικο οικισμό Πόρτο – Λάγος. Η σπουδαία θρησκευτική και ιστορική του αξία, η πλούσια Αγιορείτικη κληρονομιά και η φυσική ομορφιά που το περιβάλλει μέσα στον βιότοπο της λίμνης Βιστωνίδας, το καθιστούν πόλο έλξης πολλών προσκυνητών επισκεπτών.

Επισκοπικός ναός, Πολύστυλο Αβδήρων: Πρόκειται για τρίκλιτη μεσοβυζαντινή βασιλική που αποτελείται από ανοικτή στοά, νάρθηκα, κυρίως ναό, που διαιρείται σε κλίτη με ισχυρούς πεσσούς, και ιερό. Το δάπεδο αποτελείτο από ανισομεγέθεις μαρμάρινες πλάκες και κάτω από αυτό βρέθηκαν τάφοι σύγχρονοι ή και μεταγενέστεροι του ναού. Στη βορειοδυτική γωνία του ναού προσκολλάται ένα τετράγωνο δωμάτιο που ερμηνεύθηκε ως επισκοπείο. Η ίδρυση του επισκοπικού ναού ανάγεται στον 9ο αι. και η καταστροφή του στα μέσα του 14ου αι. Ο ναός θεμελιώθηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερης τρίκλιτης βασιλικής, τμήματα της οποίας είναι ορατά στο κεντρικό και νότιο κλίτος. Σε αυτήν ανήκει και το προσαρτημένο στη βοριοανατολική γωνία του επισκοπικού ναού βαπτιστήριο με οκταγωνικό σχήμα και κτιστή κολυμβήθρα στο σχήμα του σταυρού στο εσωτερικό του. Στη βόρεια πλευρά βρέθηκε ζωγραφιστός ένσταυρος ρόδακας, που χρονολογείται στα τέλη του 11ου- αρχές 12ου αι. και σήμερα εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο των Αβδήρων.

Φάροι μιας θρησκευτικής ιστορίας χιλίων χρόνων, οι εκκλησίες της περιοχής μαρτυρούν την παρουσία και τη μακρόχρονη παράδοση του ορθόδοξου χριστιανισμού στην περιοχή από την εποχή του Βυζαντίου

Ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος, Κομοτηνή: Κατά την παράδοση η ιερά εικόνα της Παναγίας φανερώθηκε (εξ ου και Φανερωμένη) πριν από τριακόσια χρόνια στον Οθωμανό κύριο της γης, ο οποίος για τρεις μέρες έβλεπε φωτεινό όραμα ένα Σταυρό στην κορυφή ενός δέντρου. Ακολούθως, κατ’ εντολή της Παναγίας, ενημέρωσε το Μητροπολίτη και έσκαψαν στη ρίζα του δέντρου όπου βρήκαν τη θαυματουργή εικόνα. Στην περιοχή αυτή χτίζεται η Μονή της Παναγίας Φανερωμένης Βαθυρρύακος όπου και εγκαθίσταται σε μαρμάρινο θρόνο η θαυματουργή εικόνα. Στις 23 Αυγούστου, ημέρα εορτασμού της, λαμβάνει χώρα πανθρακικής εμβέλειας προσκύνημα.

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου, Κομοτηνή: Βρίσκεται στη πόλη της Κομοτηνής, στο εσωτερικό του φρουρίου στην ανατολική του πλευρά. Χτίστηκε την εποχή της τουρκοκρατίας (1800) πάνω στα θεμέλια βυζαντινού ναού, για το οποίο έχουμε αναφορά στα 1548. Ο ναός στην σημερινή του μορφή είναι αναστηλωμένος και έχει κηρυχθεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Σημαντική από καλλιτεχνική άποψη είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που χρονολογείται μεταξύ 15ου και 16ου αιώνα, καθώς και το ξυλόγλυπτο εικονοστάσι της.

Εκκλησιαστικό Μουσείο, Κομοτηνή: Ο χώρος του οθωμανικού Ιμαρέτ, όπου άλλοτε φαίνεται να υπήρχε ναός της Αγίας Σοφίας, είναι μετόχι της Ιεράς Μονής Σίμωνος Πέτρας του Αγίου Όρους και στεγάζει σήμερα το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Κομοτηνής. Τα εκθέματα του τοποθετούνται χρονικά από τον 16ο αι. έως τις αρχές του 20ου αι. και αποτελούν μάρτυρες της μεταβυζαντινής εκκλησιαστικής τέχνης της περιοχής.

Το Παπίκιο δεσπόζει στο δυτικό τμήμα της οροσειράς της Ροδόπης και κυρίως τον 11ο και 12ο αιώνα αποτελούσε ένα από τα πιο αξιόλογα μοναστικά κέντρα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Σήμερα υπάρχει η Μονή Καυσοκαλύβη, βορειότερα της οποίας υπάρχουν τα ερείπια της βυζαντινής Μονής Παναγίας της Ελεούσας. Κι αυτός είναι μόνο ένας από τους «θαμμένους» θρησκευτικούς θησαυρούς της ευρύτερης περιοχής, καθώς σύμφωνα με ιστορικούς η μοναστική πολιτεία του Παπικίου Όρου «κρύβει» έως και 360 μοναστήρια και κελιά μοναχών.

Λόγω της γειτνίασης με την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, εύλογα η Θράκη και η Ανατολική Μακεδονία είναι γεμάτη από σημαντικά λατρευτικά μνημεία

Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας, Κορνοφωλιά Σουφλίου: Η Παναγία η Πορταΐτισσα, υπήρξε μεγάλο θρησκευτικό και πνευματικό κέντρο καθώς λειτουργούσε σχεδόν σαν κρυφό σχολείο κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Στη Μονή φυλάσσεται αντίγραφο ξακουστής εικόνας της Παναγίας του Αγίου Όρους, καθώς και λείψανα του ποδιού του Αγίου Χαραλάμπους.

Ναός της Παναγίας της Κοσμοσώτειρας, Φέρες: Η Παναγία η Κοσμοσώτηρα στις Φέρες, θεωρείται ένα από το καλύτερα δείγματα της κωνσταντινουπολίτικης τέχνης στον ελλαδικό χώρο. Σώζονται ως τις μέρες μας τμήμα των φρουριακών τειχών, ερείπια πύργων, μέρος του υδραγωγείου ενώ σε άριστη κατάσταση σώζεται και ο ναός. Εντυπωσιάζουν οι διασωζόμενες στο εσωτερικό του ναού τοιχογραφίες με παραστάσεις αγίων, ιεραρχών κ.α.

Σπήλαιο Αγίων Θεοδώρων, Αλεξανδρούπολη: Μερικά χιλιόμετρα Β.Δ. του Άβαντα, σχεδόν δίπλα στη σιδηροδρομική γραμμή Αλεξανδρου-πόλεως – Κομοτηνής υπάρχει ένα σπήλαιο μέσα στο οποίο διαμορφώνεται ένα παλαιό ασκητήριο με τοιχογραφίες, η μικρή εκκλησία των Αγίων Θεοδώρων. Η σωζόμενη τοιχογράφηση χρονικά φαίνεται να καλύπτει διάφορες περιόδους, κυρίως όμως διακρίνονται δυο φάσεις που ανήκουν στον 11ο και 13ο αιώνα. Στα τοιχώματα του σπηλαίου, παρά τους βανδαλισμούς, μπορεί ακόμη ο επισκέπτης να διακρίνει της εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες. Η πρόσβαση γίνεται διασχίζοντας αγροτικό δρόμο μέσα από μία καταπληκτική διαδρομή με πολλά ρέματα και φυσική ομορφιά.

Μοναστήρια, ναοί και θρησκευτικά μνημεία μαρτυρούν την επιμονή στη πίστη και την παράδοση. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού

Εκκλησία Παναγίας Κρημνιώτισσας: Στη νότια πλευρά της Σαμοθράκης βρίσκεται το μικρό εκκλησάκι της Παναγίας Κρημνιώτισσας. Η παράδοση για την δημιουργία της εκκλησίας αναφέρει ότι την περίοδο της εικονομαχίας (730 – 843 μ.Χ.) τα κύματα ξέβρασαν στην παραλία μία εικόνα της Παναγίας. Οι κάτοικοι της περιοχής την τοποθέτησαν εκεί κοντά όμως αυτή εξαφανίστηκε και βρέθηκε μετά από καιρό σε κάποιο ύψωμα λίγο πιο πάνω. Στο σημείο που ξαναβρέθηκε η εικόνα χτίσθηκε το εκκλησάκι.

Στασίδι Αποστόλου Παύλου, Σαμοθράκη: Η Σαμοθράκη ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό έδαφος το οποίο επισκέφθηκε ο Απόστολος Παύλος. Τα τέσσερα μεγάλα ψηφιδωτά αναπαριστάνουν το πέρασμα του Αποστόλου των Εθνών Παύλου από το νησί το 49 μ.Χ.. Στο κέντρο υπάρχει μεταφρασμένο σε πολλές γλώσσες το αποστολικό χωρίο από τις Πράξεις των Αποστόλων το οποίο μαρτυρεί το γεγονός. Σύμφωνα με το κείμενο ο Απόστολος Παύλος ευρισκόμενος στην Τρωάδα είδε ένα όραμα, στο οποίο ένας άνδρας Μακεδόνας τον καλούσε να αφήσει την Ασία, να περάσει στην Ευρώπη και να κηρύξει το Ευαγγέλιο στην Ελλάδα. Ο Παύλος τότε με ένα πλοιάριο πέρασε στην Σαμοθράκη κοιμήθηκε εκεί για μία ημέρα και την επόμενη μετέβη στην Νεάπολη τη σημερινή Καβάλα.

Όπως εύκολα γίνεται αντιληπτό από τα παραπάνω, που αποτελούν συνοπτική μόνο αναφορά και όχι πλήρη, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κοιτίδες του Χριστιανισμού, με μνημεία, εκκλησίες και μοναστήρια από τα παλαιότερα στην Ευρώπη, που δηλώνουν την υπερχιλιετή παράδοση και παρουσία της Ορθοδοξίας.

Είναι χρέος μας να το κάνουμε ευρύτερα γνωστό και να τους αποδώσουμε την ιστορική, πνευματική και θρησκευτική αξία που τους αναλογεί με την παγκόσμια απήχηση που τους πρέπει. Το πρώτο βήμα είναι όλοι εμείς να το επικοινωνήσουμε στο κοινωνικό μας περίγυρο, ας ξεκινήσουμε από αυτό.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Θρησκεία

Πολιτιστική κληρονομιά

Ανατολική Μακεδονία

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 13:11:38 +0000

Ανατολική Μακεδονία soliddop Mon, 01/27/2025 - 15:11

Από την ατμοσφαιρική Καβάλα, με το ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και τα νεανικά στέκια, μέχρι την έξω καρδιά Δράμα (ορμητήριο για σκι στο Φαλακρόα) και από το ανερχόμενο Παγγαίο με τους Δρόμους του Κρασιού μέχρι τη γαλήνια γοητεία και τις γευστικές εκπλήξεις με τοπικό χρώμα της λίμνης Κερκίνη, η Ανατολική Μακεδονία δεν περιγράφεται σε λίγες λέξεις, ούτε χωράει μόνο σε ένα ταξίδι. Οι φυσιολάτρες θα βρείτε τον παράδεισό σας στον Νομό Δράμας με δραστηριότητες στον Νέστο, αυτοκινητάδες και πεζοπορίες σε καταρράκτες και παρθένα δάση. Ακόμη και οι Σέρρες, που δεν θεωρούνται βασικός ταξιδιωτικός προορισμός, κρύβουν σημαντικά αξιοθέατα για τους λάτρεις της Ιστορίας αλλά και του θρησκευτικού τουρισμού, ένα ανερχόμενο χιονοδρομικό και ιδιαίτερες ομορφιές για όσους θέλουν να τις ανακαλύψουν. Τέλος, η αγαπημένη των οικογενειών Θάσος –κεφάλαιο από μόνη της– παραμένει χαμηλών τόνων και υψηλών απολαύσεων.

Project Category

Tags

Δραστηριότητες και Αθλητισμός

Πολιτιστική κληρονομιά

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 11:58:19 +0000

Οδοιπορικό της «Κ» σε Καβάλα και Εβρο: Οι Μπεκτασήδες σταμάτησαν να κρύβονται soliddop Mon, 01/27/2025 - 13:58

Στα ίχνη εξωστρέφειας του μουσουλμανικού μυστικιστικού τάγματος

Την πρώτη φορά που η Αϊσέ Καραχουσεΐν είδε κίτρινα τριαντάφυλλα ήταν 6 ετών. Είχε πάει με τον πατέρα της στο Κέντρο Υγείας στο Σουφλί, την πόλη του Εβρου στα σύνορα Ελλάδας – Τουρκίας που ήταν γνωστή για τη βιομηχανία μεταξιού της. Για την Αϊσέ, έγινε ο τόπος που οι άνθρωποι είχαν αυτό το όμορφο λουλούδι. «Γύρισα στο χωριό και νόμιζα ότι όλοι οι Χριστιανοί έχουν κίτρινα τριαντάφυλλα», λέει στην «Κ».

Το χωριό στο οποίο αναφέρεται είναι η Ρούσσα, ένα χωριό του Εβρου στο οποίο ζουν μέλη της κοινότητας των Αλεβιτών – Μπεκτασήδων –σήμερα υπολογίζονται σε περίπου 3.500–, στην οποία ανήκει και η Αϊσέ Καραχουσεΐν. Οι Μπεκτασήδες είναι ένα μουσουλμανικό μυστικιστικό τάγμα, το οποίο ανήκει στο δόγμα των Αλεβιτών. Eίναι σιίτες μουσουλμάνοι που πίνουν αλκοόλ, δεν νηστεύουν στο Ραμαζάνι, και πολύ συχνά θεωρούνται αιρετικοί. Φοβούμενοι δυνητικές διώξεις, καθώς ιστορικά αισθάνονταν ανασφάλεια ανάμεσα στους σουνίτες, οι Αλεβίτες της Θράκης ζούσαν για χρόνια όσο το δυνατόν πιο αθόρυβα και απομονωμένα γινόταν. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’90, στη Ρούσσα δεν μπορούσες να πας χωρίς την επίδειξη ταυτοποιητικών εγγράφων.

«Οταν ήμουν πολύ μικρή», αφηγείται η κ. Καραχουσεΐν, «νόμιζα πως όλος ο κόσμος είναι Μπεκτασήδες». Από το χωριό δεν έφευγαν εκτός αν ήταν ανάγκη, όπως όταν χρειάστηκε να πάει στο Σουφλί, και δεν συναναστρεφόταν με κόσμο εκτός της κοινότητας. «Οταν ήμασταν μικροί, μας έλεγαν “μην πείτε ότι είστε Μπεκτασήδες”», σημειώνει. «Είμαστε μια μειονότητα μες στη μειονότητα, κι επειδή είμαστε και μακριά από την Αθήνα και τις μεγάλες πόλεις, είμαστε λίγο ξεχασμένη κοινότητα, μέχρι πρόσφατα δεν βγαίναμε έξω, δεν τολμούσαμε», λέει στην «Κ» ένα άλλο μέλος της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης, η Αϊσέ Καρά.

Η εξωστρέφεια της κοινότητας έγινε ακόμη μεγαλύτερη με το πρώτο διεθνές συμπόσιο για τον Αλεβιτισμό – Μπεκτασισμό στην Ελλάδα, με τίτλο «Μπεκτασήδες και Αλεβίτες στα Βαλκάνια και την Ανατολή». Το διοργάνωσε το Ερευνητικό Κέντρο MOHA στο ξενοδοχείο «Ιμαρέτ» στην Καβάλα, ένα σπάνιο δείγμα των μεγάλων ιδρυμάτων της τελευταίας οθωμανικής περιόδου, που χτίστηκε μεταξύ 1817-1821 και λειτουργούσε ως θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό ίδρυμα. Τα τελευταία χρόνια έγιναν εργασίες αναστήλωσης και μετασκευής του και σήμερα λειτουργεί ως ξενοδοχείο.

«Την ιδέα του συμποσίου είχε η Αννα Μισσιριάν, ιδρύτρια του Κέντρου και ιδιοκτήτρια του ξενοδοχείου», λέει στην «Κ» ο Βαγγέλης Αρεταίος, δημοσιογράφος και ερευνητής στο MOHA. «Πιστεύει ακράδαντα ότι οι Αλεβίτες – Μπεκτασήδες αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του πολιτισμικού πλούτου της Θράκης και του Θρακικού Ισλάμ, ενός ζωντανού και δραστήριου πλούτου που πρέπει να διατηρηθεί», αναφέρει για την κ. Μισσιριάν. Στο συμπόσιο, το οποίο διήρκεσε από τις 3 μέχρι τις 5 Νοεμβρίου, συμμετείχαν Ελληνες και ξένοι καθηγητές, όπως ο Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, ο οποίος διδάσκει στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, και ο Χιθ Λόρι, καθηγητής Οθωμανικών και Μοντέρνων Τουρκικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, αλλά και μέλη της κοινότητας των Μπεκτασήδων της Θράκης. «Οι στόχοι του συμποσίου ήταν να συνεισφέρει στην επιστημονική γνώση της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες γενικά αλλά και για τους Αλεβίτες – Μπεκτασήδες στη Θράκη ειδικότερα και να γίνει και μια πρώτη συνεύρεση Αλεβιτών – Μπεκτασήδων από την Τουρκία, τα Βαλκάνια, και την Ευρώπη, στην Ελλάδα», συμπληρώνει ο κ. Αρεταίος.

«Βρήκαμε το θάρρος»

Η κ. Μισσιριάν γνώρισε την κοινότητα αρχικά μέσω του Χιθ Λόρι, ο οποίος, όταν ταξίδευε στην περιοχή για έρευνα, έμενε στο «Ιμαρέτ» – «μου έδειξε τον Μπεκτασισμό ως τρόπο ζωής», δηλώνει η ίδια στην «Κ». «Βλέπω μια περιοχή που έχει να πει ατελείωτα πράγματα», τονίζει, «η Θράκη είναι ένα φοβερό μωσαϊκό – δεν μιλάμε αρκετά για την ιστορία της, και τον πολιτισμό της». Και η ίδια η κοινότητα όμως έχει αποφασίσει να γίνει πιο εξωστρεφής. «Οι γονείς μας κρυβόντουσαν», εξομολογείται στην «Κ» ο πρόεδρος της επιτροπής Αλεβιτών – Μπεκτασήδων Θράκης, Αχμέτ Καραχουσεΐν. Εχει μάτια ανοιχτόχρωμα, όταν δεν μιλάει κρατάει τα χέρια του μπλεγμένα μπροστά στο σώμα του. Σε αντίθεση με τα περισσότερα μέλη της κοινότητας, φοράει κοστούμι. Φαίνεται χαμηλών τόνων και μετρημένος, είναι ένας άνθρωπος που δεν επέλεξε ο ίδιος να εκπροσωπήσει την κοινότητά του – η κοινότητα επέλεξε να τον κάνει πρόεδρό της. «Μετά ο κόσμος άλλαξε», συνεχίζει, «βρήκαμε το θάρρος κι εμείς και ανοιχτήκαμε, δεν υπάρχει λόγος να κρυβόμαστε πια».

Συζητάμε στο κουρμπάνι, το οποίο λαμβάνει χώρα σε έναν λόφο λίγα χιλιόμετρα πιο βόρεια από τη Ρούσσα. Κουρμπάνι σημαίνει θυσία, και ο κ. Καραχουσεΐν εξηγεί στην «Κ» πως το κρέας που μοιράζεται σήμερα η κοινότητα –και όποιος άλλος, ανεξαρτήτως θρησκείας, θέλει να παρευρεθεί στη γιορτή– προέρχεται από ζώα που πρώτα διαβάστηκαν και μετά θυσιάστηκαν. «Τα πιο πολλά είναι ταμένα», λέει, εξηγώντας πως με το κουρμπάνι του Νοεμβρίου τιμούν τη λήξη του καλοκαιριού. «Με το παλιό ημερολόγιο, 8 Νοεμβρίου είναι η πρώτη μέρα του χειμώνα, ο οποίος τελειώνει στις 6 Μαΐου», εξηγεί.

Εκτός από τα πελώρια καζάνια, στα οποία βράζει το κρέας και το ρύζι, στον λόφο έχουν στηθεί δεκάδες πάγκοι και άσπρες πλαστικές καρέκλες, στις οποίες κάθονται άτομα όλων των ηλικιών, περιμένοντας να ετοιμαστεί το φαγητό. Σε αντίθεση με τις νεότερες, οι μεγαλύτερης ηλικίες γυναίκες φορούν χιτζάμπ και σάλι. Από τα ηχεία παίζει μουσική που μπερδεύεται με τις φωνές των πωλητών οι οποίοι επιδεικνύουν το εμπόρευμά τους – μπαχάρια και βότανα, μέλι και όσπρια, κάλτσες, παπούτσια, ρούχα, χαλιά, οι επιλογές είναι αμέτρητες.

Πριν από το κουρμπάνι επισκεφτήκαμε τον Τεκέ του Σεγίτ Αλή Σουλτάν, τρία χιλιόμετρα μακριά από τη Ρούσσα. Τεκές στα αραβικά σημαίνει «ιερός χώρος» – ο συγκεκριμένος, που παραπέμπει σε μοναστήρι, είναι το μέρος όπου ο Δερβίσης Σεγίτ Αλή Σουλτάν ήρθε το 1354, από όταν οι Μπεκτασήδες ξεκινούν την παρουσία τους στη Θράκη. Για τους Μπεκτασήδες, ο Τεκές της Ρούσσας θεωρείται ο δεύτερος πιο σημαντικός ιερός χώρος παγκοσμίως. Στον Τεκέ ζει μόνο ο 47χρονος Ζεκή Τσολάκ-Αλί, και η οικογένειά του, συνεχίζοντας για τέταρτη γενιά την παράδοση της οικογένειας. Είναι οι φύλακες του Τεκέ.

«Ανοιχτός σε όλο τον κόσμο»

«Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα, εδώ μεγαλώνουν τα παιδιά μου – φροντίζω ο χώρος να είναι καθαρός, τον συντηρώ», λέει στην «Κ» ο Ζεκή Τσολάκ-Αλί, τονίζοντας πως τον επισκέπτονται συνεχώς Αλεβίτες. «Είναι όμως ανοιχτός σε όλο τον κόσμο, δεν έχει σημασία το χρώμα ή το πιστεύω του», σημειώνει. Οι θρησκευτικές τελετές γίνονται εδώ κάθε 15 μέρες. Για να συμμετάσχει κανείς σε τέτοια τελετή, θα πρέπει να έχει δώσει το «ικράρ», την ομολογία πίστεως. Σε ένα βίντεο στο πλαίσιο του συμποσίου, παρακολουθούμε απόσπασμα μιας τελετής. Οπως και η θρησκεία τους, έτσι και η τελετή αφορά πολύ το φως, με το άναμμα κεριών να αποτελεί βασικό κομμάτι της.

Βγάζουμε τα παπούτσια μας και μπαίνουμε στον χώρο των τελετών – το πάτωμα είναι ξύλινο, υπάρχει εδώ ένα μεγάλο τζάκι και παράθυρα, μια μεγάλη, επίπεδη, ιερή για τους ίδιους, πέτρα, στην οποία προσεύχονται. Η τιμωρία που μπορεί να υποστεί ένα μέλος της κοινότητας αφορά συνήθως την απαγόρευση εισόδου για ορισμένο χρονικό διάστημα σε αυτές τις θρησκευτικές τελετές, στο «τζεμ». Οταν δίνεις το ικράρ, υπόσχεσαι μεταξύ άλλων ότι θα είσαι σωστός άνθρωπος, ότι δεν θα μαλώνεις, δεν θα κλέβεις, θα σέβεσαι τα ζώα, τη γη, τα πάντα, λέει στην «Κ» ο πρόεδρος κ. Καραχουσεΐν. Αν κάποιος κριθεί πως δεν είναι σωστός, τιμωρείται.

«Μπορεί και για πέντε χρόνια να μην τους επιτραπεί να μπουν στη λειτουργία», εξηγεί. Αυτές τις αποφάσεις τις παίρνει η επιτροπή της οποίας είναι πρόεδρος. Η ελπίδα του είναι να μη χαθεί η παράδοση των Αλεβιτών, να καταφέρουν οι νέες γενιές να τη διατηρήσουν, γιατί όπως τονίζει, «αυτά τα πράγματα δεν ξαναβρίσκονται εύκολα».

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Θρησκεία

Αστικός τουρισμός

ΚΑΒΑΛΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 11:15:40 +0000

ΚΑΒΑΛΑ: Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ soliddop Mon, 01/27/2025 - 13:15

Ένα οδοιπορικό ανάμεσα στις θρυλικές καπναποθήκες της πόλης που κάποτε φιλοξενούσε πάνω από 12 χιλιάδες καπνεργάτες.

Η καλλιέργεια καπνού στα Βαλκάνια ξεκίνησε το 1636. Στην Ελλάδα τα πρώτα φυτά καλλιεργήθηκαν από δύο Γάλλους εμπόρους στη Θεσσαλονίκη. Τον 19ο αιώνα ο κεντρικός πόλος, μέσα στο έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, του διεθνούς εμπορίου του καπνού ανατολικού τύπου, ήταν η Καβάλα. Το καπνικό θέμα κυριάρχησε στην πόλη, κάνοντάς την να έχει διεθνή σημασία και να αποτελέσει ένα μεγάλο πολιτιστικό, θρησκευτικό, αλλά και εμπορικό κέντρο.

Μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους τον 20ο αιώνα, αλλά κυρίως μετά την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1923, η καλλιέργεια, η επεξεργασία και η εξαγωγή του καπνού απετέλεσαν τον κινητήριο μοχλό της Ελληνικής οικονομίας και της πολιτικής και κοινωνικής της εξέλιξης. Η Μακεδονία και η Θράκη με κέντρο την Καβάλα κατέστησαν ο μεγαλύτερος παραγωγός κι εξαγωγέας καπνού ανατολικού τύπου στο κόσμο.

Αυτή η οικονομική δραστηριότητα, που κατά κύριο λόγο βασιζόταν στην παραγωγή καπνού, αποτέλεσε βάση για την ενσωμάτωση του προσφυγικού πληθυσμού στην οικονομία της χώρας, αλλά και το κέντρο για κοινωνικούς αγώνες και πολιτικές συγκρούσεις.

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, βέβαια, η συστηματική καλλιέργεια καπνού άρχισε γύρω στο 1821. Οι καπνοπαραγωγοί παρέδιδαν τα καπνά στους καπνεμπόρους που τα επεξεργάζονταν στις πόλεις Καβάλα, Ξάνθη, Δράμα, Ελευθερούπολη, Δοξάτο και σε αποθήκες μετά από μίσθωση.

Σύντομα οι μεγάλοι καπνεμπορικοί και εξαγωγικοί οίκοι, οικοδόμησαν ιδιόκτητες καπναποθήκες δαπανώντας τεράστια ποσά.

Το κύριο εξαγωγικό εμπόριο προς την Ευρώπη γινόταν από το λιμάνι της Καβάλας. Η πόλη από τα τέλη του 19ου αιώνα ήταν έδρα πολλών προξενείων που εξυπηρετούσαν τους εμπορικούς οίκους. Η ραγδαία ανάπτυξη του καπνεμπορίου ανέδειξε την Καβάλα, την τριετία 1909-1912, σε πρώτο εξαγωγικό λιμάνι με εξαγωγές πολλαπλάσιες και από αυτές που γίνονταν από τη Θεσσαλονίκη.

Οι πρώτες καπναποθήκες στην Καβάλα κτίζονται τη δεκαετία του 1860. Τα κτίρια αυτά είναι διώροφα, ορθογώνια και με πολλά ανοίγματα στη πρόσοψη. Επίσης είναι μονόχωρα, κτισμένα από πέτρα και ξύλο και οι στέγες τους είναι ξύλινες με κεραμίδια.

Χαρακτηρίζονται από τα πολλά συμμετρικά ανοίγματα και από τα τριγωνικά αετώματα των στεγών τους, που συχνά φέρουν φεγγίτες ορθογώνιους ή κυκλικούς.

Στην Καβάλα στις αρχές του 20ου αιώνα είχε διαμορφωθεί η παραθαλάσσια σειρά των καπνοθηκών.

Η πόλη έγινε το μεγαλύτερο κέντρο επεξεργασίας καπνού των Βαλκανίων. Οι εταιρίες ανήκαν σε καπνέμπορους διαφόρων εθνικοτήτων (Έλληνες, Τούρκους, Ούγγρους, Εβραίους κλπ).

Η ανάπτυξη του καπνού στην Καβάλα είχε ως αποτέλεσμα πολλοί εργάτες από τις γύρω περιοχές να μετακομίσουν σ’ αυτή. Έτσι, μεγάλο κύμα μεταναστών γέμισε την πόλη και τα καπνομάγαζα. Το 1921 στην Καβάλα υπήρχαν 4.654 καπνεργάτες, ενώ το 1922 με τον ερχομό των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Θράκης, ο αριθμός αυτός έφτασε τους 9.400. Ο αριθμός ρεκόρ σημειώθηκε το 1925 με 12.543 καπνεργάτες. Οι εργάτες και οι κάτοικοι εκείνης της εποχής βέβαια ζούσαν κάτω από άθλιες συνθήκες, αφού δούλευαν πολλές ώρες και έπαιρναν πολύ χαμηλούς μισθούς. Επίσης ενώ τα καπνομάγαζα ήταν το κύριο μέρος που θα μπορούσαν οι κάτοικοι να βρουν εργασία, ήταν ανθυγιεινά με αποτέλεσμα οι εργάτες να έρχονται αντιμέτωποι με πολλές αρρώστιες.

Η καπνεργασία ήταν μία πολύ δύσκολη και επίπονη δουλειά και η θέση εργασίας τους δεν ήταν σίγουρη και μπορούσαν να απολυθούν πολύ εύκολα.

Οι καπνεργάτες στις αρχές του 20ου αιώνα αρχίζουν να διεκδικούν τα αιτήματα τους με πιο οργανωμένο τρόπο κάνοντας απεργίες και διαδηλώσεις. Η Καβάλα γίνεται κέντρο διεθνούς σημασίας λόγω του καπνού, αλλά ένας από τους λόγους είναι και το μαχητικό, ταξικό συνδικαλιστικό κίνημα των καπνεργατών της. Το πρωτογενές ανθρώπινο δυναμικό που δημιούργησε την τάξη των καπνεργατών ήταν Έλληνες, Τούρκοι και Εβραίοι. Το σουλτανικό καθεστώς απαγόρευε αυστηρά την σύσταση σωματείων και τις μαζικές κινητοποιήσεις.

Στις 9 Ιουλίου του 1908 έγινε η ανακήρυξη του τουρκικού συντάγματος με το οποίο οι υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχαν πολιτικές και συνδικαλιστικές ελευθερίες. Τότε ήταν που οι εργάτες της Καβάλας οργανώθηκαν στο σωματείο ‘’Η Ευδαιμονία’’ κι έτσι άρχισαν να διεκδικούν δικαιώματα όπως μείωση εργατικών ωρών, αύξηση μισθών κ.α.

Μετά τον Α ́Παγκόσμιο Πόλεμο το 1920, την ίδια περίοδο που η ευρωπαϊκή αγορά είχε μεγαλύτερη ανάγκη από μακεδονικά καπνά, οι καπνοπαραγωγοί σταμάτησαν να εργάζονται στη πόλη της Καβάλας και επιδόθηκαν στην καλλιέργεια μεγαλύτερων ποσοτήτων καπνού. Έτσι, το νέο εργατικό δυναμικό αποτελούνταν από Καβαλιώτες, Εβραίους και πρόσφυγες. Αυτή την εργατική μάζα αγκάλιασε το νεοϊδρυθέν τότε Κ.Κ.Ε και την περίοδο 1929-1931 με την κυβέρνηση Βενιζέλου που είχε ψηφίσει το ‘’Ιδιώνυμο’’, τέθηκαν εκτός νόμου πολλές εργατικές οργανώσεις. Η ένωση των Καπνεργατών διαλύθηκε με δικαστική απόφαση.

Μετά τον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο ο καπνός εξακολούθησε να αποτελεί το κυριότερο εξαγωγικό προϊόν για πολλές δεκαετίες, παρότι η βαρύτητά του μειώθηκε λόγω της οικονομικής ανάπτυξης της βιομηχανίας. Επίσης, η μεγέθυνση της Θεσσαλονίκης, όπου έκανε το λιμάνι της το μεγαλύτερο εξαγωγικό λιμάνι της χώρας, την κατέστησε κέντρο μεταποίησης καπνού στην Ελλάδα, φέρνοντας την Καβάλα στη δεύτερη θέση. Παρόλα αυτά, η Καβάλα παρέμεινε η πόλη του καπνού και των καπναποθηκών, οι οποίες είναι αρχιτεκτονήματα που αναδεικνύουν την ιστορική της εξέλιξη.

Σήμερα, οι καπναποθήκες καταρρέουν στο κέντρο της πόλης. Μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες υπήρχαν 176 καπναποθήκες με 276 διαμερίσματα, ενώ σήμερα έχουν απομείνει μόλις λίγες δεκάδες (περίπου 50). Τα κτίσματα αυτά, όσα έχουν διατηρηθεί, είναι είτε άδεια είτε έχουν αποκτήσει νέες χρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, περνώντας δίπλα τους, νιώθεις τη μυρωδιά τους να «φωνάζει» ότι ακόμα είναι ζωντανά.

Το Μουσείο Καπνού στην Καβάλα είναι το μέρος όπου κάποιος μπορεί να δει και να αισθανθεί την ιστορία αυτών των κτιρίων, αλλά κυρίως των ανθρώπων που έζησαν δύσκολες εποχές μέσα σε αυτά. Το πιο σημαντικό, όμως, είναι να μη χαθεί αυτό το στοιχείο από την πόλη.

Οι καπναποθήκες είτε “πέφτουν” είτε μετατρέπονται σε κάτι που δεν θυμίζει την ιστορία τους. Η πόλη χρωστάει στην ίδια της την ιστορία να διατηρήσει, ίσως, το πιο σημαντικό της κομμάτι. Η συντήρηση, αρχικά, και στη συνέχεια η σωστή αξιοποίηση των καπναποθηκών αποτελούν βήματα καίριας σημασίας.

Κάθε τόπος κουβαλά μια χαρακτηριστική ιστορία που ουσιαστικά τον διαμόρφωσε και τον έκανε ν’ αφήσει το στίγμα του μέσα στον χρόνο. Έτσι, όταν κάποιος ακούει “Καβάλα”, του έρχεται στο μυαλό ο καπνός, και το αντίστροφο, γιατί η Καβάλα είναι “Η πόλη του καπνού”.

Βιβλιογραφία:

• ‘’Η ιστορία των εργατών στην καπνούπολη και προσφυγομάνα Καβάλα’’ που δημιουργήθηκε σε συνεργασία από το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ν. Καβάλας, ΓΣΕΕ και το ΙΝ.Ε. της ΓΣΕΕ. Επιμελήθηκαν την έκδοση ο κ. Παπακοσμάς Κωνσταντίνος (ερευνητής – ιστορικός).

• Βυζίκας Ι. Θ., Καβάλα, Η Μέκκα του Καπνού. Ινστιτούτο Κοινωνικών Κινημάτων & Ιστορίας Καπνού, 2010.

• Φωτογραφίες Αρχείου: Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Ν. Καβάλας ‘’Η ιστορία των εργατών στη καπνούπολη και προσφυγομάνα Καβάλα’’

Ευχαριστώ το επιμελητήριο Καβάλας και τον Κ. Βύζικα Ιωάννη για τις πληροφορίες και τις επαφές.

ΠΗΓΗ

Project Category

Καβάλα

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Αστικός τουρισμός

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 4 όμορφες πόλεις και τα 4 πιο γραφικά χωριά

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 10:45:24 +0000

Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 4 όμορφες πόλεις και τα 4 πιο γραφικά χωριά soliddop Mon, 01/27/2025 - 12:45

Η Καβάλα, η Ξάνθη, η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη μονοπωλούν το ενδιαφέρον, αξίζει όμως να επισκεφθείτε και μερικά ακόμα μέρη

Αν δεν έχετε βρεθεί ποτέ στην Ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη και ξεκινήσετε οδικώς για να γνωρίσετε κάποια από τα πιο διάσημα αξιοθέατά τους, η πιο καλή αφετηρία είναι βεβαίως η Θεσσαλονίκη, ενώ οι πιο λογικές στάσεις στο road trip σας θα είναι –κατά σειρά– η Καβάλα, η Ξάνθη, η Κομοτηνή και η Αλεξανδρούπολη.

Και οι τέσσερις, άλλωστε, είναι οι μεγαλύτερες πόλεις της περιοχής, ενώ αποτελούν και διοικητικά-οικονομικά κέντρα για τις περιφερειακές ενότητες Καβάλας, Ξάνθης, Κομοτηνής και Έβρου. Όλες, δε, διαθέτουν και σημαντική ιστορία, οπότε το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα σας λείψουν τα ξεχωριστά σημεία και κτίρια όπου αξίζει να αφιερώσετε την προσοχή σας.

Ωστόσο, εάν μοιράσετε σωστά τους χρόνους του οδοιπορικού σας, δίνεται η ευκαιρία να γνωρίσετε την περιοχή και κάπως πιο πέρα από αυτή την ομολογουμένως γοητευτική πρόσοψη. Από την Καβάλα, λ.χ., μπορείτε εύκολα να φτάσετε στα χωριά Μουσθένη και Μεσορόπη, ενώ, όντας στην Ξάνθη, δεν είναι τίποτα να επισκεφθείτε και τη Γαλάνη ή τα Άβδηρα. Αντίστοιχα, η Κομοτηνή παρέχει τη δυνατότητα να πεταχτείτε ως τη Μαρώνεια, στους αμπελοσκεπασμένους πρόποδες του όρος Ίσμαρος.

Επιλέξτε από το sixt.gr το όχημα που σας ταιριάζει μέσα από μία ευρεία γκάμα αυτοκινήτων, εύκολα και γρήγορα και ακολουθήστε τη λίστα κάνοντας στάση στα πιο όμορφα χωριά.

4 όμορφες πόλεις + 4 γραφικά χωριά κοντά σε αυτές

Καβάλα (Καβάλα): Αποκαλείται και ελληνικό «Μόντε Κάρλο». Χτισμένη αμφιθεατρικά, σαγηνεύει με τη γραφικότητα και την ομορφιά της. Με θέα το γαλάζιο της θάλασσας, σμίγει αρμονικά την παραδοσιακή με την μοντέρνα όψη της.

Μουσθένη, Μεσορόπη (Καβάλα): Γραφικά χωριά στους πρόποδες του Παγγαίου, που αποτελούν σημείο εκκίνησης και για όμορφες περιπατητικές διαδρομές στις πλαγιές και στις κορυφές του βουνού.

Ξάνθη (Ξάνθη): Χτισμένη στις παρυφές του Αχλαδόβουνου, τη διασχίζει ο ποταμός Κόσυνθος. Γνωστή και ως «Η πόλη με τα χίλια χρώματα» και «Κυρά κι αρχόντισσα της Θράκης».

Γαλάνη (Ξάνθη): Μικρό χωριό δίπλα στις ανατολικές όχθες του ποταμού Νέστου. Σημείο εισόδου στα φημισμένα Στενά ή Τέμπη του Νέστου (Θρακικά Τέμπη), με πεζοπορικές διαδρομές που κινούνται παράλληλα με τους μαιάνδρους του ποταμού.

Άβδηρα (Ξάνθη): Γραφικό χωριό πλησίον της αρχαίας ομώνυμης πόλης, πατρίδας του Δημόκριτου. Το σημερινό μικρό λιμάνι βρίσκεται στην ίδια θέση με το αρχαίο.

Κομοτηνή (Ροδόπη): To πάλαι ποτέ μικρό βυζαντινό οχυρό των Κομοτηνών αναδείχθηκε σε σημαντικό αστικό κέντρο τους επόμενους αιώνες. Σήμερα, είναι πόλη χαρακτηριστική της ειρηνικής συνύπαρξης και συμβίωσης Χριστιανών και Μουσουλμάνων.

Μαρώνεια (Ροδόπη): Μικρό χωριό, στους πρόποδες του βουνού Ίσμαρος, με κεραμοσκεπή σπίτια και πλούσιους αμπελώνες τριγύρω του. Κοντά βρίσκεται και ο ομώνυμος αρχαιολογικός χώρος.

Αλεξανδρούπολη (Έβρος): Είναι το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Θράκης, αποτελώντας σημαντικό λιμάνι και εμπορικό κέντρο της χώρας μας. Κατέχει στρατηγική γεωγραφική θέση και είναι μια σύγχρονη και μοντέρνα πόλη.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Αστικός τουρισμός

Πολιτιστική κληρονομιά

Διασχίζοντας την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 15+1 αξιοθέατα

soliddop — Mon, 27 Jan 2025 09:36:40 +0000

Διασχίζοντας την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 15+1 αξιοθέατα soliddop Mon, 01/27/2025 - 11:36

Πέρα από τη φημισμένη Παλιά Πόλη της Ξάνθης ή τα κτίρια που χαρακτηρίζουν την Καβάλα, υπάρχει ένα πλήθος αξιοπρόσεκτων σημείων

Δεν το φαντάζεσαι, ίσως, αν δεν το ζήσεις από πρώτο χέρι, πόσα αξιοθέατα μπορείς να δεις αν επισκεφθείς τα τοπία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ίσως σε κάποια από αυτά να έχουν σταθεί κατά καιρούς τα ταξιδιωτικά ρεπορτάζ και τα φώτα της δημοσιότητας –η Παλαιά Πόλη της Ξάνθης, για παράδειγμα, είναι φημισμένη πανελλαδικά για τη γραφικότητά της. Αρκετά, όμως, μένουν να ανακαλυφθούν και να γίνουν ευρύτερα γνωστά.

Ο καλύτερος τρόπος για να τα γνωρίσει κανείς είναι μέσω ενός καλά σχεδιασμένου οδοιπορικού με αυτοκίνητο. Κάτι τέτοιο, δηλαδή, θα επιτρέψει τις στοχευμένες στάσεις για όποιον ξεκινήσει από τη Θεσσαλονίκη με κατεύθυνση προς την Αλεξανδρούπολη, περνώντας από την Καβάλα, την Ξάνθη και την Κομοτηνή, πριν καταλήξει στις εκτάσεις του Έβρου.

Η SIXT με σταθμό στην Θεσσαλονίκη και νέο, υπερσύγχρονο σταθμό στην Αλεξανδρούπολη, σας παρέχει, εκτός από το ιδανικό για road trip αυτοκίνητο, και την ασφάλεια που θέλετε να νιώσετε με τους έμπειρους συνεργάτες της συνεχώς στο πλευρό σας.

Με τον τρόπο αυτόν, λοιπόν, δεν θα βιώσετε μόνο τις εκπληκτικές φυσικές ομορφιές ενός τοπίου που δείχνει σαν να αλλάζει διαρκώς όψεις όσο το διασχίζετε, αλλά θα μπορέσετε να μοιράσετε αρμονικά και τον διαθέσιμο χρόνο σας. Ώστε να συστηθείτε επαρκώς με την Οικία του Μωχάμετ Άλη στην Καβάλα, με τα πλακόστρωτα σοκάκια της παλιάς Ξάνθης, με το εντυπωσιακό «πλωτό» μοναστήρι του Αγίου Νικολάου στο Πόρτο Λάγος, αλλά και με τον Φάρο της Αλεξανδρούπολης ή με την Παναγία Κοσμοσώτειρα των Φερών, μεταξύ πολλών ακόμα αξιοθέατων, που χαρακτηρίζουν την Ανατολική Μακεδονία & Θράκη.

15+1 ξεχωριστά αξιοθέατα

Μεσαιωνικό Φρούριο Καβάλας (Καβάλα): Χτισμένο τον 15ο αιώνα, στην κορυφή της χερσονήσου της Παναγίας, επάνω στα ερείπια της Βυζαντινής Ακρόπολης. Σήμερα είναι ένα από τα πιο έντονα στοιχεία της εικόνας της πόλης.

Οικία Μωχάμετ Άλη (Καβάλα): Εδώ γεννήθηκε και έζησε μέχρι την ηλικία των τριάντα χρονών ο μετέπειτα κυβερνήτης της Αιγύπτου, διάσημος από τα χρόνια της Επανάστασης του 1821. Η οικία του Μωχάμετ Άλη λειτουργεί πλέον ως μουσείο.

Ιμαρέτ (Καβάλα): Μουσουλμανικό ίδρυμα με θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και φιλανθρωπικό χαρακτήρα. Μέχρι το 1902 λειτούργησε ως ισλαμικό ιεροδιδασκαλείο και τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε πολυτελές ξενοδοχείο.

Βαπτιστήριο Λυδίας (Καβάλα): Βρίσκεται στον Ζυγάκτη ποταμό, δυτικά των αρχαίων Φιλίππων, στο σημείο όπου ο Απόστολος Παύλος βάπτισε την πρώτη Ελληνίδα και Ευρωπαία χριστιανή, τη Λυδία Φιλιππησία.

Καμάρες – Υδραγωγείο (Καβάλα): Σήμα κατατεθέν της πόλης. Χτίστηκε στα μέσα του 16ου αιώνα από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή και από αυτό υδροδοτούνταν τόσο το φρούριο, όσο και η γύρω περιοχή.

Καπναποθήκες – Δημαρχείο (Καβάλα): Οι καπναποθήκες μαρτυρούν την εποχή που η πόλη ήταν το μεγαλύτερο κέντρο επεξεργασίας καπνού και των ανάλογων εξαγωγών. Σήμερα, το Δημαρχείο στεγάζεται σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά κτίσματα της Καβάλας.

Παλαιά Πόλη Ξάνθης (Ξάνθη): Αποτελεί στολίδι της πόλης και μέρος που μαγνητίζει τους επισκέπτες. Πλακόστρωτα σοκάκια, παραδοσιακά σπίτια, νεοκλασικά και μικροί κήποι ταξιδεύουν τους επισκέπτες πίσω στον χρόνο.

Οικία Μάνου Χατζιδάκι (Ξάνθη): Η οικία όπου γεννήθηκε κι έζησε τα πρώτα του χρόνια ο κορυφαίος Έλληνας μουσικοσυνθέτης, με τις εξαιρετικές τοιχογραφίες σε όλους τους χώρους, αποτελεί στολίδι μεγάλης αξίας για την πόλη.

Ίδρυμα Θρακικής Τέχνης και Παράδοσης (Ξάνθη): Στεγάζεται στην «Καπναποθήκη Οθωμανικού Μονοπωλίου Ρεζή» και με τις δράσεις του στοχεύει στην ανάδειξη του πολιτισμικού κεφαλαίου της περιοχής, με παράλληλη ανάπτυξη υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού.

Πλατεία Ωρολογιού Ξάνθης (Ξάνθη): Ο Πύργος του Ρολογιού είναι μνημείο που βρίσκεται στην πλατεία Δημοκρατίας, την κεντρική πλατεία της πόλης. Κατασκευάστηκε το 1859 από τον πλούσιο Μουσουλμάνο της περιοχής, Χατζή Εμίν Αγά.

Μοναστήρι Αγίου Νικολάου, Πόρτο Λάγος (Ξάνθη): Το λεγόμενο «πλωτό μοναστήρι», μετόχι της Μονής Βατοπαιδίου, είναι χτισμένο πάνω σε δύο μικρά νησάκια στη λιμνοθάλασσα του Πόρτο Λάγος. Μια ξύλινη πεζογέφυρα τα συνδέει με τη στεριά.

Βυζαντινό Φρούριο Κομοτηνής (Ροδόπη): Το Φρούριο της Κομοτηνής, γνωστό και ως Βυζαντινό Τείχος Κομοτηνής, είναι μια οχύρωση η οποία ανεγέρθηκε τον 4ο αιώνα μ.Χ. Eρείπια της βρίσκονται στο σημερινό κέντρο της πόλης.

«Σπαθί» – Δημοτικό Πάρκο Κομοτηνής (Ροδόπη): Το «Σπαθί» αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης. Πρόκειται για το κεντρικό ηρώο, που αποτελείται από μία επιβλητική ψηλή μαρμάρινη στήλη, η οποία φέρει επάνω της χάλκινο ομοίωμα ξίφους.

Εσκί Τζαμί Κομοτηνής (Ροδόπη): Το Παλαιό Τέμενος είναι ένα οθωμανικό μνημείο το οποίο χρονολογείται στις αρχές του 17ου αιώνα. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, κοντά στο Ιμαρέτ.

Φάρος Αλεξανδρούπολης (Έβρος): O γαλλικής αρχιτεκτονικής φάρος δεσπόζει στην παραλιακή οδό και αποτελεί σύμβολο για την πόλη. Χτίστηκε το 1880 από τη Γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών και έχει ύψος 18 μέτρων.

Παναγία Κοσμοσώτειρα Φερών (Έβρος): Η μονή ιδρύθηκε το 1152 από τον σεβαστοκράτορα Ισαάκιο Κομνηνό και περιλαμβάνει φρουριακό περίβολο (τείχη, πύργους, πύλη) και καθολικό με πεντάτρουλη στέγαση.

ΠΗΓΗ

Project Category

ΠΑΜΘ

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Αστικός τουρισμός

Οδοιπορικό στα Κάστρα του Έβρου

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 14:52:43 +0000

Οδοιπορικό στα Κάστρα του Έβρου soliddop Mon, 01/29/2024 - 16:52

Οι παλιές βυζαντινές καστροπολιτείες του ακριτικού Έβρου, με τις εκκλησίες, τους επιβλητικούς πύργους και τα πανύψηλα τείχη τους αποτελούν πόλο έλξης για χιλιάδες επισκέπτες και όχι άδικα, καθώς αποπνέουν την αίγλη του παρελθόντος παντρεύοντας την ιστορία με τον πολιτισμό.

Κατά τη Βυζαντινή περίοδο η ευρύτερη περιοχή του Έβρου αποτελούσε, λόγω γεωγραφικής θέσης, μια από τις κοντινότερες επαρχίες στην πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη. Το Διδυμότειχο και το Πύθιο, δύο από τις σπουδαιότερες πόλεις της τότε εποχής, κατείχαν στρατηγικές θέσεις στις διόδους που οδηγούσαν από τα Βαλκάνια στην Πόλη με αποτέλεσμα οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες να δρομολογήσουν την οχύρωση τους χτίζοντας μεγαλοπρεπή φρούρια που εντυπωσιάζουν ακόμη και σήμερα τους επισκέπτες.

Το Κάστρο του Καλέ στο Διδυμότειχο

Μία επίσκεψη στην πιο γνωστή καστροπολιτεία της Θράκης επιβάλλεται. Το Διδυμότειχο έχει πραγματικά μεγαλειώδες παρελθόν καθώς ήταν σημαντικό εμπορικό, διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας με το Κάστρο του Καλέ να αποτελεί μία ισχυρή οχυρωμένη πόλη για αιώνες. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία δημιουργήθηκε κατά τον 6ο αιώνα, ενώ υπήρξε πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας δύο φορές, τον 14ο αιώνα.

Το τείχος του Κάστρου που σώζεται σήμερα, σε ομολογουμένως πολύ καλή κατάσταση, έχει μήκος ένα χιλιόμετρο ενώ σε πολλά σημεία το ύψος του φτάνει τα δώδεκα μέτρα. Ξεχωρίζουν οι 24 πύργοι που «επιβλέπουν» την περιοχή για περισσότερα από 1000 χρόνια και φέρουν μονογράμματα, επιγραφές ή σύμβολα από τους άρχοντες που τους κατασκεύασαν.

Το Κάστρο του Καλέ είναι χτισμένο πάνω σε λόφο και για να το προσεγγίσει ο επισκέπτης ξεκινά από την κεντρική πλατεία του Διδυμοτείχου και ακολουθεί τον ανηφορικό λιθόστρωτο δρόμο, προς την είσοδό του. Όσο πιο ψηλά ανεβαίνει κανείς τόσο πιο συγκλονιστική γίνεται και η θέα. Μέσα στο χώρο του κάστρου βρίσκεται ο Μητροπολιτικός Ναός του Αγίου Αθανασίου, κτίσμα του 1843, κατασκευασμένο όμως σε παλαιότερη βυζαντινή εκκλησία, που διακρίνεται ακόμη στο βόρειο τμήμα του. Καθώς κανείς περπατά προς την «καρδιά» του κάστρου, ανάμεσα σε κτίρια κειμήλια μιας άλλης εποχής, την προσοχή τραβάει ένα ναΰδριο που θυμίζει αρχαίο βωμό και φέρει μια μαρμάρινη εικόνα του Αγίου Δημητρίου , αλλά και μία επιγραφή με το όνομα του Ραούλ Ασάνη Παλαιολόγου, Βυζαντινού Πρίγκιπα.

Εντύπωση προκαλεί και ο στρογγυλός πύργος της νοτιοανατολικής γωνίας του κάστρου, ο «Κουλάς της Βασιλοπούλας», που φέρει το μονόγραμμα του Χριστού και συνοδεύεται από τον θρύλο της βασιλοπούλας. Σύμφωνα με μία εκδοχή του θρύλου, όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν το Κάστρο του Καλέ, η κόρη του βασιλιά έπεσε από εδώ και αυτοκτόνησε. Το κάστρο των Διδύμων Τειχών ακολουθούν και άλλοι, πολυάριθμοι μύθοι, ένας από τους οποίους είναι αυτός των Σαράντα Καμάρων, που λέγεται πως βρίσκονται σε δαιδαλώδη διάταξη μέσα στον βράχο πάνω στον οποίο είναι κτισμένο το κάστρο.

Κάστρο του Πυθίου

Το Κάστρο του Πυθίου είναι χτισμένο σε χαμηλό λόφο στις παρυφές του σύγχρονου οικισμού, 14 χλμ. μακριά από το Διδυμότειχο. Ο κεντρικός του πύργος του διατηρείται ως σήμερα είναι ιδιαίτερα επιβλητικός και αποτελεί σημαντικό δείγμα στρατιωτικής αρχιτεκτονικής στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο. Το κάστρο χτίστηκε το πρώτο μισό του 14ου αιώνα, με αφορμή τις έντονες εσωτερικές έριδες για το θρόνο του Βυζαντίου. Πιο συγκεκριμένα, ο Ιωάννης ΣΤ' Κατακουζηνός διεκδικούσε την αυτοκρατορία από τον νόμιμο διάδοχο Ιωάννη Γ' Παλαιολόγο και διέταξε την κατασκευή του φρουρίου στο σημείο αυτό για να ελέγχει την κοιλάδα του Έβρου. Σύμφωνα με το αρχικό του κατασκευαστικό σχέδιο αποτελούταν από δύο περιβόλους, έναν εξωτερικό και έναν εσωτερικό, με πύργους σε κάθε γωνία τους, ενώ στο σημείο που ενώνονταν υπήρχαν οι δύο κεντρικοί πύργοι που σώζονται ως σήμερα. Ο μεγαλύτερος σε μέγεθος πύργος ήταν η κατοικία του επίδοξου αυτοκράτορα και είναι τριώροφος, σχεδόν τετράγωνος, με μήκος πλευράς 15 μέτρα. Ο επισκέπτης παρατηρεί μια κτιστή σκάλα στην ανατολική πλευρά που οδηγεί στους ορόφους και το δώμα. Ο δεύτερος, μικρότερος πύργος του Κάστρου, έχει μήκος πλευράς περίπου 7,5 μέτρα, είναι και αυτός σχεδόν τετράγωνος , ενώ σε ύψος φτάνει τα 20 μέτρα. Αποτελείται από τέσσερις ορόφους που στεγάζονται με θόλους.

Project Category

Αλεξανδρούπολη

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Η ιστορία του μεταξουργείου Τζίβρε στο Σουφλί είναι γραμμένη σε μετάξι

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 14:47:57 +0000

Η ιστορία του μεταξουργείου Τζίβρε στο Σουφλί είναι γραμμένη σε μετάξι soliddop Mon, 01/29/2024 - 16:47

Η βιομηχανία μεταξιού που αναπτύχθηκε στο Σουφλί από τα μέσα του 19ου αιώνα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το εμβληματικό Μεταξουργείο Τζίβρε που βρίσκεται στην είσοδο της ιστορικής αυτής κωμόπολης του νομού Έβρου.

Ποια είναι όμως η ιστορία του;

Η επιβλητική, πανύψηλη καμινάδα του, ύψους 34 μέτρων, εντυπωσιάζει και καλωσορίζει τους επισκέπτες σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής μεταξιού του περασμένου αιώνα. Το Μεταξουργείο Τζίβρε είναι ένα βιομηχανικό συγκρότημα 13 κτηρίων, που κατασκευάστηκε το 1909, από τον ιταλικό οίκο του Μιλάνου «Ceriano Fratelli». Οι κτιριακές εγκαταστάσεις του εργοστασίου αναπτύχθηκαν σε οικόπεδο 10.500 τετρ. μ. και ένα από τα σημαντικότερα κτίσματα που συμπεριλαμβάνονται σε αυτές είναι η τριώροφη αποθήκη κουκουλιών, συνολικού εμβαδού 469 τετρ. μ. και όγκου 5.900 κ.μ., με ξύλινα κρεβάτια σε όλο το ύψος της, συνολικής επιφάνειας 2.915 τετρ. μ. Στο εργοστάσιο υπήρχαν επίσης τα ξηραντήρια (χώρος απόπνιξης των κουκουλιών σε ειδικούς φούρνους), το υφαντήριο με 24 υφαντικούς ιστούς και κλωστήριο καθώς και το μεταξουργείο-αναπηνιστήριο, εμβαδού 500 τετρ. μ. με 94 αναπηνηστικές λεκάνες.

Το 1913, λόγω της Βουλγαρικής κατοχής της Θράκης, το εργοστάσιο σταμάτησε να λειτουργεί και περιορίστηκε σε μία υποτυπώδη λειτουργία. Μετά τη λήξη της κατοχής, το 1920, το Μεταξουργείο Τζίβρε αγοράστηκε από τους Εβραίους αδελφούς Μποχώρ και Ελιέζερ Τζίβρε, οι οποίοι το εμπλούτισαν, ενίσχυσαν τις υποδομές του και το κράτησαν παραγωγικά ενεργό μέχρι την δεκαετία του ’60.

Η βιομηχανία μεταξιού γνώρισε μεγάλη ακμή και η παραγωγή του εργοστασίου έφτασε στα ύψη κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου. Εκείνη την εποχή οι μεγαλύτεροι ευρωπαϊκοί οίκοι αγόραζαν μετάξι από το Σουφλί, όπως άλλωστε αποδεικνύεται και από τον πλούσιο κατάλογο πελατών του Ελιέζερ Τζίβρε. Επιπλέον, το εργοστάσιο αποτέλεσε και σημαντική πηγή εργασίας για τους κατοίκους του Σουφλίου και της γύρω περιοχής, καθώς ακόμη και τις δύσκολες εποχές, το μεταξουργείο απασχολούσε τουλάχιστον 150 εργάτες.

Κατά τη γερμανική κατοχή το 1941 το Μεταξουργείο Τζίβρε έκλεισε καθώς τα κατοχικά στρατεύματα προχώρησαν σε κατάσχεση τις πρώτων υλών και των προϊόντων του. Μετά τη λήξη του καταστροφικού πολέμου, μοιραία, η παραγωγή του μεταξιού μειώθηκε αισθητά με αποτέλεσμα το εργοστάσιο να κλείσει οριστικά τις πόρτες του στις αρχές της δεκαετίας του 1960.

Στις μέρες μας αποτελεί μονάκριβο μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς και πηγή αναμνήσεων συνδεδεμένων με την σπουδαία ανάπτυξη που βίωσε στο παρελθόν ο τόπος αυτός.

Project Category

Αλεξανδρούπολη

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Φρούριο Καβάλας: To σήμα κατατεθέν της πόλης

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 14:04:57 +0000

Φρούριο Καβάλας: To σήμα κατατεθέν της πόλης soliddop Mon, 01/29/2024 - 16:04

Το Φρούριο στέκει αγέρωχο στην κορυφή της παλιάς πόλης της Καβάλας και μαζί με τις διάσημες Καμάρες αποτελεί το σήμα - κατατεθέν της Γαλάζιας πολιτείας του Βορρά.

Τότε και τώρα

Η Ακρόπολη της Καβάλας, που βρίσκεται στην κορυφή της χερσονήσου της Παναγίας, χτίστηκε κυρίως κατά το πρώτο τέταρτο του 15ου μ.Χ. αιώνα. Πήρε τη θέση που κατείχε η βυζαντινή Ακρόπολη της Χριστουπόλεως ( παλαιότερο όνομα της Καβάλας), η οποία καταστράφηκε το 1391 και ενσωμάτωσε στην κατασκευή τα ερείπιά της. Οι Οθωμανοί ανακατασκευάσαν, σχεδόν εκ θεμελίων, το κάστρο το 1425 αλλά πλέον αυτό δεν σχετιζόταν με αμυντικές ανάγκες. Βασικός του στόχος ήταν ο έλεγχος του καίριου περάσματος της Εγνατίας οδού, που ήταν η πιο σημαντική δίοδος προς τη Θράκη και την τότε οθωμανική πρωτεύουσά Ανδριανούπολη. Τέσσερις μήνες μετά το χτίσιμο του κάστρου, το 1425, 10 βενετσιάνικες γαλέρες επιτέθηκαν και το κατέλαβαν, αλλά οι Οθωμανοί κατόρθωσαν να το επαναφέρουν στην κατοχή τους κάμπτοντας την αντίσταση της μικρής φρουράς που είχαν αφήσει οι Ενετοί. Το 1684 οι Ενετοί βομβάρδισαν την Καβάλα κι επιχείρησαν να την καταλάβουν, χωρίς όμως επιτυχία. Το 1771, κατά τα Ορλωφικά, η πόλη της Καβάλας λεηλατήθηκε από το ρωσικό στόλο, ο οποίος, αφού πλησίασε την πόλη, άρπαξε όλα τα σιτηρά που υπήρχαν στις ιδιωτικές και δημόσιες αποθήκες του λιμανιού.

Το φρούριο της Καβάλας κτίστηκε σε προνομιούχα θέση με εξαιρετική φυσική οχύρωση και σε μία χρονική περίοδο που οι πόλεμοι δεν διεξάγονταν με πυροβόλα όπλα μεγάλης καταστρεπτικής δύναμης. Η ακρόπολη χρησιμοποιήθηκε για τελευταία φορά κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τα στρατεύματα των Γερμανών ενώ στο επιβλητικό κτίσμα είναι εμφανείς οι αλλεπάλληλες επεμβάσεις στην οχύρωσή του από τους Βυζαντινούς, τους Ενετούς και τους Οθωμανούς.

Ολόκληρο το φρούριο είναι κτισμένο με ακατέργαστες πέτρες τοπικού γρανίτη, συνδυασμένες με κομμάτια από τούβλα και μάρμαρα. Μπαίνοντας κανείς από την κεντρική είσοδο, παρατηρεί ότι χωρίζεται στον εσωτερικό και εξωτερικό περίβολο από ένα εγκάρσιο τείχος. Ο εσωτερικός περίβολος αποτελούσε και το σπουδαιότερο τμήμα της ακρόπολης, την καρδιά της, καθώς περιέκλειε όλους τους απαραίτητους χώρους για την άμυνά της.

Τα βασικότερα τμήματα στα οποία σήμερα έχει πρόσβαση ο επισκέπτης είναι τα ακόλουθα:

• O κεντρικός κυκλικός πύργος, που αποτελούσε τον ύστατο χώρο άμυνας

• Η αποθήκη πυρομαχικών και τροφίμων, που αργότερα μετατράπηκε σε φυλακή

• Το φυλάκιο, που ήταν χώρος κατάλληλος για καταλύματα αξιωματικών ή φρουράς

• Η δεξαμενή νερού

Στα τείχη του εξωτερικού περίβολου της ακρόπολης δεσπόζουν δύο τετράγωνοι και ένας πολυγωνικός πύργος, ενώ στο εσωτερικό του ιστορικού αυτού κτίσματος λειτουργεί υπαίθριο θέατρο, στο οποίο πραγματοποιούνται πολιτιστικές εκδηλώσεις, αλλά και αναψυκτήριο για τους επισκέπτες.

Δομικά & Οχυρωματικά Στοιχεία

Ο οχυρωματικός περίβολος ακολουθεί τη διαμόρφωση του εδάφους και ο οριοθετεί μία έκταση 13 εκταρίων. Η κατασκευή του οχηρού ενισχυόταν από κυκλικούς και τετράπλευρους πύργους και προμαχώνες, κυρίως στη βόρεια πλευρά, που ήταν και η πλέον επίφοβη. Τον περιμετρικό περίβολο κλείνει ένα εγκάρσιο τείχος, μήκους 449 μέτρων που ανηφορίζει με απότομη κλίση στα πιο δυσπρόσιτα βράχια της βόρειας πλευράς σε ύψος 64 μέτρων. Το εντυπωσιακό αυτό τείχος διέθετε τέσσερις πύλες, από τις οποίες εξασφαλιζόταν η μετακίνηση εντός και εκτός της πόλης. Στο πλαίσιο των εργασιών ανοικοδόμησης που πραγματοποιήθηκαν για την ενίσχυση του αμυντικού συστήματος της πόλης, ιδρύθηκε, στην κορυφή του λόφου και στη θέση της αρχαίας ακρόπολης, η ακρόπολη της Βυζαντινής και Οθωμανικής περιόδου.

Πρόσβαση

Στο φρούριο μπορεί κάποιος να φτάσει με τα πόδια ακολουθώντας τη διαδρομή από Κουντουριώτου – Θ. Πουλίδου – Μ. Αλή Ανθεμίου – Φειδίου, με το τρενάκι που αναχωρεί μπροστά από το κεντρικό κατάστημα της Εθνικής Τράπεζας και εκτελεί δρομολόγια από Δευτέρα έως Σάββατο ή με ταξί. Για την είσοδο των επισκεπτών στο φρούριο, υπάρχει εισιτήριο που η τιμή του εξαρτάται από την περίοδο επίσκεψης και τις τυχόν εκπτώσεις που κάποιος μπορεί να δικαιούται.

Οι ώρες λειτουργίας είναι:

1 Μαΐου – 30 Σεπτεμβρίου 08:00 – 21:00

1 Οκτωβρίου – 31 Οκτωβρίου 08:00 – 17:00

1 Νοεμβρίου – 31 Μαρτίου 08:00 – 16:00

1 Απριλίου – 30 Απριλίου 08:00 – 20:00

Project Category

Καβάλα

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά

Τα πιο «λαχταριστά» Χριστουγεννιάτικα έθιμα του Έβρου

soliddop — Mon, 29 Jan 2024 13:16:27 +0000

Τα πιο «λαχταριστά» Χριστουγεννιάτικα έθιμα του Έβρου soliddop Mon, 01/29/2024 - 15:16

Τα Χριστούγεννα, η πιο λαμπερή εποχή του χρόνου, είναι για πολλές περιοχές της Ελλάδας μία περίοδος κατά την οποία αναβιώνουν πολλά έθιμα, βαθιά ριζωμένα στην αγκαλιά της ιστορίας και της τοπικής παράδοσης.

Δύο από τα πιο γνωστά έθιμα της Παραμονής των Χριστουγέννων που τελούνται σε πολλά μέρη του Έβρου και της Θράκης ευρύτερα σχετίζονται με το τελευταίο νηστίσιμο γεύμα, πριν τον εορτασμό των Χριστουγέννων, ο οποίος διαχρονικά αποτελεί αφορμή για γλέντι και πληθωρικά οικογενειακά τραπέζια:

Το Χριστόψωμο

Πρόκειται για ένα έθιμο που αναβιώνει σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και αποτελεί ουσιαστικά το ψωμί που ζυμώνεται με σκοπό να καταναλωθεί την Παραμονή των Χριστουγέννων. Η εβρίτικη εκδοχή, την οποία διακρίνει ένας ιδιαίτερος στολισμός, λόγω της ημέρας, τρώγεται το βράδυ της Παραμονής και αποτελεί ένα από τα «εννιά φαγιά» του τελευταίου νηστίσιμου γεύματος.

Σύμφωνα με το έθιμο, πάνω στο Χριστόψωμο, η κάθε νοικοκυρά δημιουργεί σχέδια από ζυμάρι και ύστερα το «κεντάει» χρησιμοποιώντας πιρούνι. Τα ζυμαρένια αυτά σχέδια παριστάνουν συνήθως εικόνες από την αγροτική ζωή των χωριών, όπως οι θημωνιές του χωραφιού, το αλέτρι ή τα ζώα. Το τοπικό Χριστόψωμο στολίζεται επίσης με σύμβολα που διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, όπως ο σταυρός, γράμματα που συμβολίζουν τον Χριστό, ποικίλα μοτίβα, θέματα της καθημερινότητας κ.α.

Σε πολλές περιοχές του Έβρου το έθιμο θέλει τον μεγαλύτερο άντρα στην οικογένεια ( συνήθως τον παππού) να σπάει το Χριστόψωμο πάνω στο κεφάλι του και ύστερα να το μοιράζει στα μέλη της οικογένειας. Την επόμενη μέρα νωρίς το πρωί, το ξημέρωμα των Χριστουγέννων δηλαδή, η σπιτονοικοκυρά, αφού έχει αφαιρέσει από το Χριστόψωμο τον ζυμαρένιο στολισμό του, ταΐζει με αυτόν τα ζώα του σπιτιού.

Τα Εννιά Φαγιά

Τα εννιά φαγιά είναι ένα από τα πιο ξεχωριστά και φημισμένα χριστουγεννιάτικα έθιμα του Έβρου. Το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων - τελευταίο βράδυ της νηστείας- στρώνεται το οικογενειακό τραπέζι, ο παραδοσιακός χαμηλός σοφράς, με όλη την οικογένεια παρούσα. Πάνω σε αυτό το τραπέζι, σύμφωνα με το έθιμο, πρέπει να υπάρχουν οπωσδήποτε εννιά νηστίσιμα φαγητά. Πρόκειται ουσιαστικά για το τελευταίο νηστίσιμο γεύμα μιας και το επόμενο πρωί με την λειτουργία και την Θεία Κοινωνία τελειώνει η νηστεία και η αρχίζει η κατανάλωση των χριστουγεννιάτικων παραδοσιακών πιάτων, όπως είναι το χοιρινό και η παραδοσιακή μπάμπω.

Στο τραπέζι αυτό επιβάλλεται να υπάρχει το Χριστόψωμο, που έχει ζυμωθεί από νωρίς, ένα καρπούζι, το οποίο έχει διατηρήσει η οικογένεια και στη συνέχεια προστίθεται ό,τι άλλο φαΐ υπάρχει διαθέσιμο. Αν τα φαγητά που υπάρχουν δεν φτάνουν τα 9 συνολικά, τότε ο αριθμός συμπληρώνεται με κάποιο κρεμμύδι ή πράσο ή φρούτο.

Σε κάποιες περιοχές του Έβρου, τα εννιά φαγητά της παραμονής είχαν έντονο συμβολικό χαρακτήρα. Με βάση μία εκδοχή του εθίμου τα 9 φαγητά περιλάμβαναν πίτα (για να γίνουν λαμπερά τα στάρια), μέλι (για να κουβαλούν τα μέλη της οικογένειας πάρα πολλά εφόδια όλο το χρόνο, όπως οι μέλισσες), κρασί (για να “απλώσει” η οικογένεια σαν κληματαριά), σαραγλί (για να φέρονται όλοι πάντα “γλυκά” στους φίλους), καρπούζι (για να’ ναι γλυκιά σαν καρπούζι η παραγωγή), πεπόνι (για να μιλούν οι συγχωριανοί με γλυκά λόγια για την οικογένεια), μήλο (για να έχουν τα μέλη της οικογένειας κόκκινα μάγουλα), σκόρδο (για να προστατεύονται από τα τσιμπήματα των εντόμων) και κρεμμύδι (για να έχουν οι λεχώνες πολύ γάλα). Σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή του εθίμου τα εννιά φαγιά ήταν λαδερά και συνήθως ξερή τροφή (χαλβάς, ελιές, άζυμη πίτα, λάχανο, πιπεριές, μελιτζάνες, ντομάτες, τουρσί και αλατοπίπερο).

Μετά το στρώσιμο του τραπεζιού ακολουθούσε συνήθως το θυμιάτισμα των μελών της οικογενείας και η σχετική προσευχή. Σε πολλά χωριά μάλιστα, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού, μετά το τέλος του φαγητού, ασήμωνε το τραπέζι βάζοντας ένα ποσό κάτω από τη μεσάλα (τραπεζομάντιλο).

Ποια είναι όμως η σημασία του αριθμού 9; Τι ακριβώς συμβολίζει; Η απάντηση ποικίλει με επικρατέστερη την εκδοχή ότι συμβολίζει τους εννιά μήνες κυοφορίας της Παναγίας, η οποία ολοκληρώνεται το βράδυ της παραμονής καθώς την επομένη μέρα γεννιέται ο Χριστός. Άλλη άποψη υποστηρίζει ότι τα εννέα φαγητά συμβολίζουν τα μέρη που επισκέφθηκαν ο Χριστός, η Παναγία και ο Ιωσήφ κατά το διωγμό του Ηρώδη. Σε κάθε περίπτωση, η διατήρηση των χαρακτηριστικών αυτών εθίμων συμβάλει στην ενδυνάμωση της πλούσιας πολιτιστικής και ιστορικής ταυτότητας του Έβρου, ενός τόπου που σίγουρα αγαπάει και σέβεται τις παραδόσεις.

Project Category

Αλεξανδρούπολη

Tags

Πολιτιστική κληρονομιά